NAV musi zapłacić, gdyż zalega z wypłatą zasiłku rodzicielskiego tysiącom osób.
Sąd Najwyższy w grudniu ubiegłego roku orzekł, że NAV nie może pozbawić zasiłku rodzicielskiego ojca, który złożył wniosek po terminie.
W związku z prawomocnym wyrokiem minimum 5500 osób otrzyma zwrot zasiłku rodzicielskiego lub zadośćuczynienie po błędnej interpretacji prawnej, która doprowadziła do pozbawienia ich zasiłku rodzicielskiego w latach 2019–2022.
Nieznana jest natomiast liczba pokrzywdzonych, którzy na podstawie tego samego wyroku mają prawo do zasiłku rodzicielskiego, niewypłaconego w latach 2007-2019. NAV prosi o kontakt osoby, których sprawa może dotyczyć – podaje Altinget.no.
NAV będzie musiał ponownie rozpatrzeć wiele wniosków. Wielkość wypłat zależeć będzie od kilku czynników. Przede wszystkim od liczby utraconych dni zasiłku oraz wysokości zarobków.
– Jesteśmy w stanie wrócić do spraw z okresu od stycznia 2019 r. włącznie, jeśli jednak Twoja sprawa dotyczy lat 2007–2019, prosimy o kontakt – pisze NAV na swojej stronie internetowej.
Pierwsze wyniki wskazują na to, że około 50 procent straciło maksymalnie dziesięć dni świadczenia, a niecałe 10 procent straciło 50 lub więcej dni.
– Na podstawie danych liczbowych, którymi dysponujemy za lata 2019–2022, oszacowaliśmy dodatkowe wydatki z budżetu świadczeń na około 89 mln NOK. Są to dane za cały okres, od 2007 do 2021 r. Liczby te są jednak bardzo niepewne – mówi dyrektor ds. wydajności NAV Eve Vangsnes Bergli dla Altinget.no.
Poszukiwanie rodziców
Około 5500 rodziców otrzymuje listy od NAV stwierdzające, że prawdopodobnie należą im się pieniądze, gdyż w latach 2019-2022 zostali pozbawieni zasiłku rodzicielskiego ze względu na błędną interpretację prawną.
NAV przygotowuje się do ponownego rozpatrzenia wniosków wielu innych poszkodowanych, którym w latach 2007-2019 nie wypłacono zasiłku rodzicielskiego.
Instytucja podaje, że nie jest w stanie zidentyfikować przypadków z okresu od 1 stycznia 2007 r. do 1 stycznia 2019 r. w swoich systemach komputerowych. Osoby zainteresowane muszą przesłać informacje dotyczące sprawy na piśmie do NAV za pośrednictwem https://innboks.nav.no/s/fedrekvotesaken.
– Osoby, które nie złożyły wniosku o zasiłek rodzicielski z powodu popełnionego przez nas błędu, również powinny się skontaktować. Ocenimy wówczas, czy może im przysługiwać zasiłek rodzicielski i jednocześnie poinformujemy o możliwościach ubiegania się o zasiłek rodzicielski – mówi Bergli.
W grudniu 2023 roku NAV przegrał sprawę w Sądzie Najwyższym przeciwko Gunnarowi O. Hæreidowi, ojcu małych dzieci. Stracił on znaczną część przysługującego mu zasiłku rodzicielskiego, ponieważ „za późno” złożył wniosek o jego przesunięcie. Sąd Najwyższy orzekł, że NAV nie ma kompetencji do wyznaczania terminu, w którym należy złożyć wniosek o odebranie zasiłku rodzicielskiego, a następnie pozbawić go osoby, która złożyła wniosek po terminie – opisuje sprawę altinget.no.
Zaległe wypłaty
– Na podstawie danych liczbowych, którymi dysponujemy za lata 2019–2022, oszacowaliśmy dodatkowe wydatki z budżetu świadczeń na około 89 mln NOK – mówi Bergli.
Po rekompensatę mogą zgłaszać się również rodzice, którzy nie ubiegali się o zasiłek rodzicielski, uznając, że całość lub część tego okresu i tak została utracona z powodu niedotrzymania terminu.
Sprawy poszkodowanych przez NAV zostaną ponownie rozpatrzone w nadchodzących miesiącach.
– Na podstawie ograniczonej próby widzimy duże zróżnicowanie w liczbie dni zasiłkowych utraconych przez osoby korzystające z zasiłku rodzicielskiego – mówi Bergli.
Około 50 procent straciło 10 lub mniej dni świadczenia.
Niecałe 10 procent straciło 50 lub więcej dni świadczeń.
Wysokość stawki dziennej, do której rodzice będą uprawnieni, będzie zależała od dochodów danej osoby oraz od tego, jaka była kwota podstawowa w momencie urlopu. Na dziś stawka dzienna wynosi od 239 NOK do 2862 NOK brutto. Podstawą jest wówczas aktualna podstawowa kwota składki na ubezpieczenie społeczne.
Niektórzy wzięli urlop bezpłatny i stracili dochody. Inni stracili cenny czas z własnymi dziećmi. Jeszcze inni musieli korzystać z płatnej pomocy, aby móc normalnie funkcjonować.
Wielu poszkodowanych prawdopodobnie będzie uprawnionych do odsetek od całości lub części kwoty. NAV będzie oceniać każdy indywidualny przypadek.
Długa walka z NAV-em
Gunnar O. Hæreid złożył wniosek 67 dni po ostatnim dniu pobierania zasiłku przez matkę dziecka i w związku z tym stracił 67 z 75 dni. Zanim wygrał, na próżno składał skargi do NAV i Administracji Ubezpieczeń Społecznych, ale ostatecznie otrzymał wsparcie od Rzecznika Praw Obywatelskich. NAV nie chciał jednak zastosować się do jasnych rad rzecznika.
Jak dotąd Hæreid jako jedyny otrzymał pieniądze z dołu po wydaniu wyroku. Ale w przyszłości takich przypadków będzie znacznie więcej.
– Już zaczynamy rozpatrywać pierwsze sprawy. Więc już niedługo niektórzy otrzymają pieniądze. Jeśli będziemy potrzebować więcej informacji od danej osoby, rozpatrzenie sprawy może zająć trochę więcej czasu – mówi Bergli wyjaśniając, że NAV będzie teraz priorytetowo traktować naprawienie swoich błędów.
Urlop ojcowski został wprowadzony w Norwegii w 1993 rok, w wymiarze czterech tygodni. Od tamtej pory jego długość była korygowana siedmiokrotnie. Od lipca 2018 roku wynosi 15 tygodni.
Przeczytaj też:
