W ramach VIII Światowego Forum Mediów Polonijnych profesor Iwona Hofman, medioznawca i politolog z UMCS wskazała na szczególną rolę mediów polonijnych – mają scalać.
VIII Światowe Forum Mediów Polonijnych odbyło się w Warszawie i Pułtusku w dniach 14-16 listopada 2025 r. Zgromadziło blisko 50 dziennikarzy z 6 kontynentów.
Pielgrzym czy wędrowiec?
Twórcy mediów stają przed wyborem: iść drogą pielgrzyma, której towarzyszy poczucie celu, albo wędrowca, prowadzącego ekscytującą, choć bezcelową wyprawę.
– Gdy mamy cel, poprzez media możemy skłaniać ludzi ku dobru, ku wartościom – wskazała profesor Hofman.
Druga opcja nie sprzyja budowaniu relacji, a to właśnie one są najbardziej zagrożone.
Dialog, nie monolog
Media polonijne mają scalać. Mogą to zrobić stając się platformą do dialogu.
– Jednak najczęściej pozostajemy zamknięci w bańkach informacyjnych. Chcemy słuchać tylko tych, którzy mówią i myślą, jak my – wskazuje profesor Hofman.
Ten efekt wzmacniają algorytmy. Poprzez nie podsuwane są nam treści, z którymi czujemy się komfortowo. W efekcie więzi społeczne są nadszarpnięte, a nawet zerwane. W takich warunkach dialog jest utrudniony, a to on zapobiega polaryzacji.
– Przyjęcie perspektywy innych jest korzystne dla ludzi, ale niekorzystne dla koncernów, które budują na podziałach – zauważa profesor Hofman.
Wielkie idee w małym Szczebrzeszynie
Przykładem takiego dialogu jest Festiwal Stolica Języka Polskiego w Szczebrzeszynie. W tym roku odbył się po raz jedenasty, oferując w ciągu tygodnia 120 wydarzeń.
– W Szczebrzeszynie zintegrowaliśmy społeczność – mówi producent teatralny Piotr Duda, inicjator Festiwalu Stolica Języka Polskiego. Urodził się w Szczebrzeszynie, a dzięki studiom w Szwecji poznał tajniki strategicznego planowania, które wykorzystuje do rozwijania niezwykłego pomysłu.
Latem Szczebrzeszyn zamienia się w Stolicę Języka, literatury i kultury, festiwal, który od 10 lat wspiera również profesor Hofman.
Okazuje się jednak, że ta niewielka, rozsławione przez chrząszcza miejscowość, może stać się przestrzenią dla wielkich idei. W planach jest bowiem powołanie Centrum Języka Polskiego, z salą widowiskowo-konferencyjną, centrum hotelowym, laboratorium czy pracownią języka. Będzie to pierwszy w Polsce ośrodek upowszechniania wiedzy o języku polskim, w oparciu o działania kulturalne, edukacyjne i warsztatowe, z miejscem dla dziennikarzy, również polonijnych.
Mottem szczebrzeszyńskiego festiwalu są słowa Wiesława Myśliwskiego, pisarza i honorowego obywatela Szczebrzeszyna: „Wszystko jest w języku, to język ustanawia świat”. To przypomnienie, że relacje tworzymy tym jak mówimy, i jak słuchamy. To zadanie, które stoi także przed mediami polonijnymi.