Włamanie do systemu, kradzież danych, atak ransomware czy DDoS można teraz łatwiej zgłosić norweskiej policji przez internet. Kripos uruchomił nową cyfrową usługę do zgłaszania cyberprzestępstw. Policja apeluje, aby nie czekać ze zgłoszeniem – im szybciej dowie się o ataku, tym większa szansa na zabezpieczenie cyfrowych śladów i dowodów.
Nowe rozwiązanie zostało uruchomione 15 września. Zgłoszenia cyberprzestępstwa – po norwesku datakriminalitet – można dokonać przez portal norweskiej policji.
Aby wysłać zgłoszenie, należy zalogować się za pomocą ID-porten. Następnie formularz prowadzi użytkownika krok po kroku przez cały proces.
To ważna zmiana zarówno dla osób prywatnych, jak i przedsiębiorców prowadzących działalność w Norwegii.
Firmy są atakowane, ale nie zawsze informują policję
Kripos przyznaje, że norweskie firmy regularnie padają ofiarą cyberprzestępców, jednak policja nie dowiaduje się o wszystkich takich przypadkach. Powody są różne – część poszkodowanych nie zdaje sobie sprawy, że incydent powinien zostać zgłoszony. Firmy mogą również obawiać się utraty reputacji i dlatego próbują rozwiązać problem bez angażowania policji.
– W niektórych przypadkach osoby dotknięte zdarzeniem nie są świadome, że powinno ono zostać zgłoszone. W innych przyczyną może być obawa przed utratą reputacji – wyjaśnia John Ståle Stamnes, szef Nasjonalt cyberkrimsenter, czyli Krajowego Centrum ds. Cyberprzestępczości przy Kripos.
Problem jest większy, niż pokazują oficjalne statystyki. Według Stamnesa istnieje znaczna liczba nieujawnionych przypadków, ponieważ niewiele osób decyduje się zgłaszać policji incydenty, do których dochodzi w internecie.
Po co zgłaszać atak, jeśli sprawcy prawdopodobnie nie uda się znaleźć?
Cyberprzestępstwa często mają charakter międzynarodowy, a za atakami mogą stać zorganizowane grupy przestępcze. Ustalenie konkretnego sprawcy bywa więc trudne.
Kripos podkreśla jednak, że dochodzenie nie służy wyłącznie doprowadzeniu sprawcy przed sąd.
Informacje pochodzące ze zgłoszeń pozwalają policji lepiej rozumieć zagrożenia, rozpoznawać sposoby działania przestępców, rozwijać nowe narzędzia i metody oraz zapobiegać kolejnym atakom. Im więcej przypadków zna policja, tym dokładniejszy obraz cyberprzestępczości może stworzyć.
Ma to znaczenie również ze względu na skalę i charakter zagrożenia. W raporcie „Cyberkriminalitet 2026” Kripos wskazuje, że cyberprzestępczość staje się coraz bardziej profesjonalna i złożona. Na podstawie prowadzonych dochodzeń i współpracy międzynarodowej Kripos zidentyfikował ponad 400 przestępców powiązanych z cyberprzestępczym ekosystemem.
Nie czekaj ze zgłoszeniem
Policja zwraca uwagę na jeszcze jeden bardzo praktyczny aspekt: czas. Po wykryciu cyberataku warto poinformować policję możliwie szybko. Wczesne zgłoszenie może pomóc osobie lub firmie w podjęciu kluczowych decyzji, ale przede wszystkim zwiększa możliwość zabezpieczenia śladów i dowodów.
Część danych może z czasem zniknąć albo stracić swoją wartość dowodową. Nie trzeba przy tym dokładnie wiedzieć, co się wydarzyło ani znać pełnej skali ataku przed skontaktowaniem się z policją.
Przygotowując zgłoszenie, warto zebrać informacje odpowiadające na podstawowe pytania: co się wydarzyło, kiedy, gdzie, w jaki sposób, kogo dotyczy zdarzenie i – jeśli to wiadomo – dlaczego mogło do niego dojść.
Co można zgłosić jako cyberprzestępstwo?
Kripos wymienia kilka typowych przykładów.
Włamanie do systemu (datainnbrudd) – sytuacja, w której ktoś bezprawnie uzyskuje dostęp do całości lub części systemu komputerowego. Przestępca może np. wykorzystać lukę w oprogramowaniu albo przejęty login i hasło.
Ransomware (løsepengevirus) – złośliwe oprogramowanie blokujące lub szyfrujące dane znajdujące się na komputerze lub w systemie. Atak może być połączony z żądaniem okupu.
Cyfrowy sabotaż (digitalt skadeverk) – działania powodujące zniszczenie, uszkodzenie lub niedostępność cyfrowych zasobów.
Atak DDoS/DoS (tjenestenektangrep) – atak mający ograniczyć lub całkowicie uniemożliwić dostęp do serwera, usługi albo sieci.
Jak zgłosić cyberprzestępstwo w Norwegii?
Zgłoszenia można dokonać przez internet. Portal policji umożliwia obecnie cyfrowe zgłoszenie m.in. kradzieży, włamania, oszustwa, zniszczenia mienia oraz właśnie cyberprzestępstwa.
Należy wejść do portalu zgłoszeniowego policji, wybrać odpowiedni rodzaj przestępstwa i zalogować się przez ID-porten. Następnie system przeprowadzi użytkownika przez kolejne etapy formularza.
Jeżeli doszło natomiast do oszustwa finansowego i pieniądze zostały właśnie przelane przestępcom, policja zaleca również natychmiastowy kontakt z bankiem i próbę zatrzymania przelewu.