Jak Jeffrey Epstein nawiązał bliskie relacje z wpływowymi Norwegami? I dlaczego jego związki z osobami z najwyższych kręgów władzy przez lata nie wywoływały konkretnych reakcji? Na te pytania próbują odpowiedzieć dziennikarze śledczy Tore Gjerstad i Gard Oterholm w książce „Epsteins norske nettverk – og løgnene som skjulte det”.
Jeffrey Epstein, amerykański finansista i przestępca seksualny, posiadał kontakty z politykami, biznesmenami i przedstawicielami elit na całym świecie. Norwegia również znalazła się w centrum międzynarodowego skandalu.
Książka Epsteins norske nettverk – og løgnene som skjulte det („Norweska sieć Epsteina – i kłamstwa, które ją ukrywały”) jest efektem kilkuletniego śledztwa dziennikarzy dziennika „Dagens Næringsliv”. Tore Gjerstad i Gard Oterholm zaczęli badać norweskie powiązania Epsteina w 2019 roku. Teraz przedstawiają historię tych relacji w formie książki dokumentalnej.
Terje Rød-Larsen i powiązania z wpływowymi osobami
Jednym z głównych bohaterów książki jest Terje Rød-Larsen, norweski dyplomata i jeden z architektów porozumień z Oslo między Izraelem a Palestyńczykami. Przez lata kierował nowojorskim International Peace Institute (IPI), ośrodkiem analitycznym wspieranym również przez Norwegię.
To właśnie związki Rød-Larsena z Epsteinem stały się jednym z najważniejszych wątków norweskiej odsłony skandalu.
Dziennikarze „Dagens Næringsliv” ujawnili między innymi, że Epstein wspierał finansowo IPI, a także udzielał prywatnych pożyczek Terje Rød-Larsenowi i jego żonie, dyplomatce Monie Juul. Według ustaleń dziennikarzy Rød-Larsen udostępniał Epsteinowi również kontakty z wysoko postawionymi osobami ze świata polityki i dyplomacji.
Wśród postaci, których relacje z Epsteinem znalazły się pod lupą mediów, są także były premier Norwegii Thorbjørn Jagland oraz Mette-Marit, obecna królowa Norwegii.
Ujawnione dokumenty i wcześniejsze publikacje dziennikarskie prowokują pytania o charakter tych znajomości, korzyści finansowe i odpowiedzialność osób pełniących ważne funkcje publiczne. Sam fakt utrzymywania kontaktów z Epsteinem nie oznacza jednak automatycznie udziału w jego przestępstwach.
Sygnalistka, która zwróciła uwagę na problem
Jednym z istotnych wątków książki jest historia Anette Ringnes, córki norweskiego inwestora Christiana Ringnesa. Kobieta w latach 2014–2016 pracowała w International Peace Institute.
Jak opisała w relacji przedstawionej przez „Dagens Næringsliv”, niepokoiły ją związki Epsteina z instytutem oraz obecność młodych kobiet z nim powiązanych. Jesienią 2019 roku przekazała informacje o swoich obserwacjach osobie związanej z norweskim Ministerstwem Spraw Zagranicznych. Informacje te zostały następnie przekazane dalej, w tym amerykańskim organom ścigania.
Rød-Larsen, za pośrednictwem swojego prawnika, zakwestionował przedstawioną przez Ringnes relację dotyczącą polecenia poszukiwania informacji o związkach Epsteina z biurem IPI w Bahrajnie.
Co o nowej książce piszą norwescy recenzenci?
Pierwsze recenzje książki ukazały się 12 października 2026 roku.
W „Verdens Gang” (VG) Sindre Hovdenakk określa książkę jako uporządkowane i wnikliwe przedstawienie norweskiej części afery Epsteina. Zwraca jednak uwagę, że osoby śledzące sprawę od początku nie znajdą w niej wielu istotnie nowych informacji. Jej zaletą jest przede wszystkim zebranie materiału, pokazanie źródeł i przedstawienie drogi, jaką dziennikarze dochodzili do kolejnych ustaleń.
Ingunn Økland z „Aftenposten” zwraca uwagę na szerszy kontekst znanych już skandali. W recenzji zatytułowanej „Overraskende blikk på Terje Rød-Larsen” podkreśla, że książka pozwala spojrzeć na relacje między bohaterami afery z innej perspektywy.
Przeczytaj recenzję Aftenposten.
Z kolei Espen Ottosen z chrześcijańskiego dziennika „Dagen” podkreśla znaczenie dokumentacji, dzięki której czytelnik może lepiej zrozumieć związki amerykańskiego finansisty z wpływowymi Norwegami. Już sam tytuł recenzji – „Kjølige fakta sørger for et brutalt karakterdrap” – wskazuje na niszczącą siłę faktów dla reputacji osób uwikłanych w tę historię.
W przypadku Norwegii szczególnie istotne są pytania o to, kto wiedział o niepokojących sygnałach dotyczących powiązań norweskich polityków i dyplomatów z Epsteinem i co z tą wiedzą zrobił. Dziennikarze śledczy, autorzy książki „Epsteins norske nettverk – og løgnene som skjulte det” próbują odtworzyć mechanizm, dzięki któremu określone relacje mogły trwać mimo pojawiających się ostrzeżeń.