Coraz więcej mieszkańców Norwegii dostaje zwolnienie lekarskie ze względu na stan zdrowia psychicznego, w porównaniu z poprzednimi latami. Naukowcy nie są w stanie podać przyczyny tego problemu.
NAV opublikował wyniki badań na temat zwiększonej liczby zwolnień lekarskich (sykefravær) ze względu na zaburzenia psychiczne. Statystyki pokazują, jak ta sytuacja się zmieniała w latach 2018-2023.
Coraz więcej osób z zaburzeniami psychicznymi
Badania pokazują, że zarówno w 2018, jak i 2023 roku na każdą osobę będącą na zwolnieniu lekarskim przypada średnio nieco ponad jeden urlop chorobowy ze względu na zdrowie psychiczne – więc ta sytuacja się właściwie nie zmieniła.
Liczba osób przebywających na zwolnieniu lekarskim z powodu diagnoz niezwiązanych ze zdrowiem psychicznym od roku 2018 do 2023 wzrosła nieznacznie – o 5%. Natomiast liczba osób na zwolnieniu ze względu na zaburzenia psychiczne wzrosła aż o 28%.
Oznacza to, że osoby przebywające już na zwolnieniu lekarskim nie chorują częściej niż w 2018 roku, ale że coraz więcej „nowych” osób cierpi na zaburzenia psychiczne.
– Sugeruje to, że wzrost ten nie jest spowodowany przez poszczególne grupy, ale prawdopodobnie wynika ze zmian w społeczeństwie, które w stosunkowo równym stopniu dotknęły całą populację pracującą – mówi dla forskning.no Lamija Delalic.
Kto choruje?
Okazuje się, że najwięcej zwolnień z powodu zaburzeń psychicznych dotyczy osób w wieku 30-39 lat – stanowili oni 28% w 2018 roku i 31% w 2023 roku, mimo że w całej populacji pracowników są mniejszą grupą.
Z kolei młodzi ludzie w wieku 18-29 lat nie są bardziej narażeni niż 40-49-latkowie – a wręcz mają mniejsze ryzyko długiego zwolnienia. To obala stereotyp, że to głównie młodzi są najczęściej dotknięci problemami psychicznymi.
Kobiety, osoby wychowujące dzieci poniżej 18 lat, a także osoby niebędące w związku małżeńskim (samotni, rozwiedzeni i wdowcy) mają wyższe ryzyko chorób psychicznych niż reszta – bez zmian od 2018 roku. Badanie wskazuje zatem, że status rodzinny i wsparcie społeczne są kluczowe dla zdrowia psychicznego.
Najwyższe ryzyko krótkich zwolnień z powodu problemów psychicznych mają pracownicy służby zdrowia, handlu i usług oraz osoby wykonujące zawody, które wymagają wyższego wykształcenia. Ci ostatni mają również wysokie ryzyko długich zwolnień razem z kadrą kierowniczą i politykami.
– Spodziewalibyśmy się wyraźniejszego obrazu zmian lub że niektóre grupy będą się wyróżniać większym wzrostem. Tymczasem wszystkie grupy w populacji mają wyższe ryzyko zachorowania na chorobę psychiczną pięć lat później – mówi Delalic.
Potrzeba dalszych badań
Naukowcy podkreślają, że potrzebne są dalsze badania, aby ustalić, czy faktycznie zdrowie psychiczne mieszkańców Norwegii się pogorszyło oraz by poznać możliwe przyczyny. Analiza NAV odrzuca takie wyjaśnienia jak praca zdalna, media społecznościowe czy rosnąca presja w pracy.
Wskazuje się jednak na możliwość, że ludzie coraz częściej i szybciej zgłaszają się do lekarza w przypadku problemów psychicznych oraz że służba zdrowia wykazuje się coraz większym zrozumieniem, częściej udzielając zwolnień lekarskich osobom z zaburzeniami psychicznymi.
– Fakt, że liczba zwolnień lekarskich z powodu diagnozy psychiatrycznej wzrosła również w kilku innych krajach, wskazuje, że zdrowie psychiczne populacji mogło ulec zmianie po pandemii – mówi Delalic.