Król Harald V miał bliskie relacje z norweskimi siłami zbrojnymi. Był generałem Armii i Sił Powietrznych, admirałem Marynarki Wojennej oraz najwyższym dowódcą sił zbrojnych kraju.
3 września 2026 r. Tekst przygotowany przez Dwór Królewski
– Jestem trzecim norweskim królem, który przyjął dewizę „Alt for Norge”. W ostatecznym rozrachunku oznacza to poświęcenie wszystkiego – także życia – dla wolności i niepodległości Norwegii.
Tak mówił król Harald w przemówieniu wygłoszonym 8 maja 2025 roku w Trandumskogen podczas obchodów 80. rocznicy wyzwolenia Norwegii po II wojnie światowej.
Słowa te wiele mówią o powadze relacji między królem a siłami zbrojnymi. Głębokie poczucie obowiązku wobec nich towarzyszyło królowi Haraldowi przez całe życie.
Wykształcenie i doświadczenie wojskowe
Król Harald rozpoczął służbę wojskową w Szkole Podoficerskiej Kawalerii w Trandum w 1956 roku, a w 1959 roku ukończył Akademię Wojskową. Bardzo cenił sobie więzi, które nawiązał w wojsku, i regularnie spotykał się ze swoimi kolegami z rocznika aż do ostatnich lat życia. W głębi serca zawsze pozostał kawalerzystą.
Król Harald często uczestniczył w ćwiczeniach wojskowych i dobrze czuł się w terenie, wśród oficerów i żołnierzy. Jego bliskie relacje z Gwardią Królewską podkreślały liczne inspekcje i wizyty.
Bliskie więzi
W Norwegii istnieje tradycja bliskich relacji między głową państwa a siłami zbrojnymi. Monarsze zawsze towarzyszy adiutant reprezentujący jeden z rodzajów sił zbrojnych, a król regularnie spotyka się z dowódcą sił zbrojnych oraz dowódcami poszczególnych jednostek. Tak było również w przypadku króla Haralda.
Oprócz regularnych spotkań król Harald uczestniczył w ważnych uroczystościach i ceremoniach upamiętniających organizowanych przez siły zbrojne. Wielokrotnie wręczał Krigskorset – najwyższe norweskie odznaczenie wojskowe.
Podczas obchodów Dnia Wyzwolenia i Dnia Weterana, organizowanych 8 maja na twierdzy Akershus, król Harald był stałym uczestnikiem uroczystości i składał wieniec pod Pomnikiem Narodowym. Przez wiele lat robił to wspólnie ze swoim ojcem.
Król Harald wielokrotnie odwiedzał również ćwiczenia wojskowe Cold Response. Norwegia jest gospodarzem tych ważnych manewrów, podczas których jednostki państw sojuszniczych i innych partnerów ćwiczą wspólne działania w wymagających warunkach zimowych.
Gwardia Królewska odpowiada za ochronę Pałacu Królewskiego, królewskiej posiadłości Bygdø kongsgård oraz Skaugum. Kiedy rodzina królewska odwiedza Stiftsgården w Trondheim, również tam gwardziści zapewniają ochronę.
Król Harald wielokrotnie w ciągu roku korzystał z królewskiego jachtu „Norge”, między innymi jako bazy podczas tradycyjnych podróży po norweskich okręgach. Za obsługę i funkcjonowanie statku odpowiada Marynarka Wojenna.
Długa tradycja
Król Harald kontynuował tradycję sięgającą czasów króla Haakona VII – a następnie jego następców: króla Haakona VIII i księżniczki koronnej Ingrid Alexandry. Król Haakon był absolwentem Akademii Marynarki Wojennej w Haakonsvern w Bergen. Księżniczka koronna odbyła w 2024 roku obowiązkową służbę wojskową w Batalionie Inżynieryjnym Brygady Północ w obozie wojskowym Skjold w regionie Indre Troms.
Król Harald i ówczesny książę koronny Haakon podczas odsłonięcia Narodowego Pomnika Weteranów na twierdzy Akershus w Oslo w 2021 roku. Fot. Sven Gj. Gjeruldsen / Dwór Królewski
Król Haakon VII był oficerem marynarki wojennej i służył w tym charakterze, zanim w 1905 roku został wybrany na nowego króla Norwegii. Podczas emigracji w Londynie w czasie II wojny światowej niemal zawsze występował w mundurze, a przez całą wojnę nosił przy sobie Konstytucję Norwegii.
Król Olav V ukończył Akademię Wojskową i między innymi pełnił funkcję dowódcy sił zbrojnych podczas części II wojny światowej.
Troska o weteranów i świadków historii
Król Harald wielokrotnie spotykał się z weteranami wojennymi, marynarzami, którzy służyli podczas wojny, oraz członkami ruchu oporu.
Z okazji 75. rocznicy zakończenia II wojny światowej król Harald odsłonił na twierdzy Akershus Narodowy Pomnik Weteranów. Monument upamiętnia cały personel, który od 1945 roku służył w operacjach międzynarodowych.
W 2025 roku, podczas obchodów 80. rocznicy zakończenia wojny, król Harald i ówczesny książę koronny Haakon wzięli również udział w dużej uroczystości w Trandumskogen – miejscu, które podczas II wojny światowej było miejscem straceń członków ruchu oporu.
Król Harald oddał hołd pamięci wielu młodych ludzi, którzy poświęcili swoje życie:
– Ragnar Fredriksen i Erling Karlsen byli jednymi z wielu, którzy oddali życie, abyśmy dziś mogli żyć jako wolni ludzie w wolnej i niepodległej Norwegii. Jesteśmy im wszystkim winni ogromną wdzięczność. Oddali wszystko – „Alt for Norge”.