Niski dochód a zaburzenia psychiczne u dzieci

Według badań Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego (FHI) dzieci rodziców posiadających najniższe dochody są trzy- lub czterokrotnie bardziej narażone na wystąpienie zaburzeń psychicznych niż dzieci pochodzące z najbogatszych rodzin.

– Różnice w zaburzeniach psychicznych w zależności od dochodów rodziców są zaskakujące, zwłaszcza biorąc pod uwagę fakt, że różnice w dochodach w Norwegii są stosunkowo niewielkie w porównaniu z innymi krajami – mówi Jonas Minet Kinge, badacz z Centrum Płodności i Zdrowia przy FHI i profesor nadzwyczajny w dziedzinie ekonomii zdrowia na Uniwersytecie w Oslo.

Naukowcy odkryli, że do uwidocznienia różnic w zaburzeniach psychicznych najbardziej przyczyniła się diagnostyka ADHD, a następnie diagnostyka lęku i depresji wśród dzieci i młodzieży. Niemniej jednak wszystkie zaburzenia psychiczne występowały częściej u dzieci z rodzin o niskich dochodach w porównaniu z dziećmi pochodzącymi z zamożnych rodzin. Wyjątkiem były zaburzenia odżywiania u dziewcząt, gdyż nie miały związku z dochodami rodziców.

Wyniki

 Największe zaburzenia psychiczne występowały wśród chłopców z rodzin o najniższych dochodach. W tej grupie u 15,4% badanych zdiagnozowano zaburzenia psychiczne. Odsetek ten był ponad czterokrotnie wyższy w porównaniu z chłopcami z najbogatszych gospodarstw (wykres 1).

Zaburzenia psychiczne najrzadziej obserwuje się wśród dziewcząt mających najbogatszych rodziców. W tej grupie zaburzenia psychiczne zostały zdiagnozowane tylko u 2,8% badanych. Z drugiej strony, 11,4% dziewczynek pochodzących z najbiedniejszych rodzin zmagało się z problemami psychicznymi.

Rysunek 1: Niebieska krzywa przedstawia odsetek chłopców z zaburzeniami psychicznymi w zależności od dochodów rodziców. 15,4% badanych wychowujących się w najbiedniejszych rodzinach ma zdiagnozowaną chorobę psychiczną, zaś w grupie najbogatszych rodziców 3,7%. Odpowiednie liczby dla dziewcząt (krzywa czerwona) wynoszą: 11,4 i 2,8%.

ADHD, lęk i depresja wyjaśniają większość różnic

Opublikowane niedawno badanie Kinge i jego współpracowników jest jednym z niewielu badań, które uwzględniają szerszy zakres zaburzeń psychicznych.

Rysunek 2: Dane pokazują wachlarz zaburzeń psychicznych zdiagnozowanych u 100 000 badanych według dochodów rodziców, z podziałem na poszczególne rodzaje schorzeń. Niebieski obszar to ADHD, który jest największy zarówno u chłopców, jak i dziewcząt, a następnie na czerwono zostały zaznaczone zaburzenia lękowe. Rysunek pochodzi z artykułu „Parental income and mental disorders in children and adolescents: prospective register-based study” (Dochód rodziców a zaburzenia psychiczne u dzieci i młodzieży: prospektywne badanie oparte na rejestrach) opublikowanego 1 maja 2021 r. w International Journal of Epidemiology.

Wyjaśnień może być kilka

Najważniejsze czynniki wyjaśniające różnice w zaburzeniach psychicznych u dzieci i młodzieży to:

  • zaburzenia psychiczne u rodziców,
  • czynniki społeczno-demograficzne, takie jak wykształcenie rodziców oraz to, czy gospodarstwo domowe składa się z jednego czy obojga rodziców,
  • wiek dzieci,
  • nierówności dochodów gmin,
  • uwarunkowania genetyczne.

Naukowcy przeprowadzili kilka badań cząstkowych, aby sprawdzić, czy powyższe czynniki mogą wyjaśnić różnice w zaburzeniach psychicznych u dzieci i młodzieży. Odpowiedzi potwierdzają wcześniejsze ustalenia, że niezależnie od tego, czy dzieci dorastają z jednym czy dwojgiem rodziców, to poziom wykształcenia oraz zaburzenia psychiczne u rodziców są czynnikami, które mają wyraźny związek z występowaniem zaburzeń psychicznych u dzieci.

– Częściej również dzieci z gospodarstw domowych o niskich dochodach dorastają z samotnymi rodzicami, rodzicami z niskim wykształceniem i rodzicami chorymi psychicznie. W ten sposób czynniki te mogą przyczyniać się do różnic, które obserwujemy w zależności od dochodów osiąganych przez rodziców – mówi Kinge.

Naukowcy odkryli również, że różnice w częstości występowania zaburzeń psychicznych w zależności od dochodów rodziców były większe w przypadku starszych dzieci.

W grę wchodzą czynniki społeczne

Naukowcy przeprowadzili również analizę tylko na dzieciach adoptowanych za granicą, czyli w rodzinach gdzie dzieci i rodzice nie są ze sobą genetycznie spokrewnieni. Mimo tego faktu nadal występował większy odsetek zaburzeń psychicznych u adoptowanych dzieci żyjących w rodzinach o niskich dochodach niż w rodzinach o wysokich dochodach.

 – Związek między dochodami rodziców a zaburzeniami psychicznymi u adoptowanych dzieci potwierdza hipotezę, że część zaburzeń psychicznych u dzieci i młodzieży ma podłoże społeczne. Ale powiązanie było wyraźnie niższe niż w populacji ogólnej – wyjaśnia Kinge.

Kinge podkreśla jednak, że na podstawie tego badania nie można jednoznacznie stwierdzić, że niskie dochody przyczyniają się do powstania chorób psychicznych. Rodziny o niskich dochodach często mają jednocześnie inne wyzwania.

– Badania ze Szwecji i innych krajów wskazują, że to nie jedynie pieniądze sprawiają, że dzieci rodziców o niższych dochodach mają o wiele więcej zaburzeń psychicznych. Istotną rolę może odgrywać dostęp do informacji na temat zdrowia, cech wrodzonych, życia płodowego i wychowania dzieci oraz innych warunków środowiskowych. Dlatego musimy przeprowadzić więcej badań – mówi Kinge.


O badaniu

Badaniem objęto 1 354 393 dzieci w wieku od 5 do 17 lat w latach 2008–2016.

Średni wiek badanych dzieci to 11,2 lat.

Dochód rodziny został określony jako suma dochodów obojga rodziców po opodatkowaniu, skorygowana o inflację za pomocą norweskiego wskaźnika cen.

Dane o dochodach są uzyskiwane z rejestrów podatkowych i obejmują dochody z wynagrodzeń, dochody związane z samozatrudnieniem, dochody kapitałowe, emerytury i pomoc rządową, taką jak renty inwalidzkie.

Dane o zdiagnozowanych zaburzeniach psychicznych pochodzą z KUHR (Kontrola i wypłata refundacji zdrowotnych) oraz NPR (Norweskiego Rejestru Pacjentów) i obejmują dane refundacyjne z podstawowej i specjalistycznej służby zdrowia.

Na podstawie artykułu “Mye større risiko for psykiske lidelser hos barn av foreldre med lav inntekt” zamieszczonego na stronie fhi.no dnia  27.05.2021 . Wszystkie grafiki pochodzą z tego artykułu.

One thought on “Niski dochód a zaburzenia psychiczne u dzieci

  1. Prawda. Mowi sie ze pieniadze szczescia nie daja, co jest bzdura. Moze same w sobie nie …jednak umiejetne ich wykorzystanie czyni nas szczesliwymi. Czasy obecne wymuszaja pewien status, pewien poziom zycia. Dziela ludzi na lepszych i gorszych. Niestety dosc bolesne, ale prawdziwe. Rodziny o wyzszym statusie moga zapewnic dziecia chociazby dodatkowe zajecia, wypady do kina, na pizze itd nie mowiac juz o wakacjach. Status finansowy wplywa tez na poczucie bezpieczenstwa zarowno rodzicow, ale rowniez dzieci a co za tym idzie wplywa na zdrowie psychiczne.
    Rodzice mogacy zaspokoic podstawowe potrzeby dziecka plus plus… sa mniej zestresowani od tych ktorym ledwo starcza od 1-1. Ktos kto mowi ze pieniadze nie sa potrzebne to szczescia sam siebie oklamuje.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *