W najbliższych dniach mieszkańcy Oslo i Akershus będą mogli spotkać na ulicach uzbrojonych żołnierzy, wojskowe pojazdy i patrole, a w niektórych miejscach usłyszeć odgłosy strzałów. Nie oznacza to zagrożenia. Norweska Obrona Terytorialna (Heimevernet) rozpoczyna największe tegoroczne ćwiczenia, w których weźmie udział blisko 5000 żołnierzy. Wojsko podkreśla, że działania są zaplanowane i nie mają związku z żadnym konkretnym zagrożeniem.
Główna część „Øvelse Hovedstad 2026” odbędzie się od 14 do 18 września w Oslo i Akershus. Po raz pierwszy od wielu lat jednocześnie będą ćwiczyć terytorialsi na terenie całego Oslo i Akershus (HV-02).
Mieszkańcy powinni więc przygotować się na znacznie większą niż zwykle obecność wojska. Żołnierze pojawią się również w centralnych częściach Oslo, m.in. w okolicach budynków parlamentu i rządu.
Można będzie zobaczyć patrole piesze, wojskowe pojazdy i wyposażenie. Żołnierze będą także korzystać ze zwykłej komunikacji miejskiej – autobusów, tramwajów i metra.
Można usłyszeć strzały
W czasie niektórych działań Heimevernet będzie używać amunicji ślepej (løsammunisjon). Oznacza to, że w niektórych częściach miasta i regionu mogą być słyszalne odgłosy przypominające strzały. Większość ćwiczeń będzie odbywać się w dzień i wieczorem, ale część aktywności zaplanowano również w nocy.
Osoby, które zobaczą uzbrojonych żołnierzy lub usłyszą odgłosy ćwiczeń, nie powinny więc automatycznie zakładać, że w mieście wydarzyło się coś niebezpiecznego. Norweskie Siły Zbrojne (Forsvaret) wyraźnie informuje, że ćwiczenia nie zostały rozpoczęte w związku z konkretnym wydarzeniem ani zagrożeniem.
Mogą zatrzymywać samochody
Ćwiczenia będą prowadzone w normalnej przestrzeni miejskiej. Mieszkańcy mogą natknąć się również na wojskowe punkty kontroli drogowej.
W takich miejscach żołnierze będą ćwiczyć zatrzymywanie i kontrolowanie pojazdów. Może to powodować krótkotrwałe lokalne utrudnienia oraz zwiększony ruch pojazdów wojskowych.
Forsvaret prosi mieszkańców, aby przestrzegali oznakowań i poleceń, nie wchodzili na wydzielone tereny ćwiczeń oraz zwracali uwagę na przemieszczające się kolumny i pojazdy wojskowe.
Wojsko ćwiczy także ochronę ważnych obiektów
Niektóre działania rozpoczęły się jeszcze przed oficjalnym początkiem głównej części ćwiczeń.
Port Oslo (Oslo Havn) poinformował na przykład o obecności żołnierzy Heimevernet w Sydhavn, gdzie wojsko ćwiczy zabezpieczanie terenu portowego. Mogą tam pojawić się dodatkowe punkty kontroli dostępu.
To pokazuje również, czego dotyczy Øvelse Hovedstad. Heimevernet ma być przygotowany m.in. do ochrony ludności, kluczowej infrastruktury i ważnych funkcji społecznych w sytuacji kryzysowej lub wojennej.
Dlaczego Heimevernet ćwiczy właśnie w Oslo?
Według Forsvaret wojsko musi ćwiczyć w miejscach, w których w razie kryzysu miałoby wykonywać swoje zadania.
– Heimevernet musi ćwiczyć tam, gdzie mają być realizowane zadania – wyjaśnia dowódca HV-02 Kai Morkestrand.
W praktyce oznacza to prowadzenie działań również w gęsto zabudowanym i ruchliwym mieście. Żołnierze ćwiczą m.in. przemieszczanie jednostek, dowodzenie, koordynację wielu oddziałów oraz wykonywanie zadań na dużym obszarze.
Największe ćwiczenia Heimevernet w tym roku
Øvelse Hovedstad 2026 to największe tegoroczne ćwiczenia Heimevernet. Mają również szczególne znaczenie, ponieważ 2026 rok został w Norwegii ogłoszony Totalforsvarsåret – rokiem poświęconym wzmacnianiu współpracy między wojskiem a cywilnymi instytucjami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo i gotowość kryzysową.
Pierwotnie większą rolę w ćwiczeniach miały odgrywać również instytucje cywilne. Ta część została jednak ograniczona ze względu na śmierć króla Haralda V i zadania związane z jego pogrzebem. Część wojskowa odbędzie się natomiast z udziałem całego HV-02.
Co powinni zrobić mieszkańcy?
W większości przypadków – nic. Można normalnie chodzić do pracy, szkoły, korzystać z komunikacji miejskiej i poruszać się po Oslo.
Jeżeli spotkamy patrol lub wojskowy punkt kontrolny, należy stosować się do oznaczeń i poleceń. Forsvaret zapowiada również, że działania, które mogą w większym stopniu wpływać na mieszkańców, będą komunikowane z wyprzedzeniem.
Widok uzbrojonych żołnierzy w metrze, patrolu na ulicy czy wojskowych samochodów w centrum Oslo może być nietypowy. W najbliższych dniach będzie jednak częścią zaplanowanych ćwiczeń, a nie sygnałem, że w stolicy doszło do realnego zagrożenia.