W niedzielę 18 października w całej Norwegii odbywa się TV-aksjonen – największa zbiórka charytatywna w kraju i jedna z najbardziej wyjątkowych inicjatyw społecznych na świecie.
W tym roku mieszkańcy Norwegii zbierają pieniądze dla osób, które z powodu wojen i konfliktów zostały zmuszone do opuszczenia swoich domów. Organizatorzy chcą pomóc ponad 400 tysiącom ludzi. W akcję osobiście angażuje się również król Haakon, który kwestuje na wyspie Kvitsøy w Rogaland.
TV-aksjonen organizowana jest od 1974 roku i na stałe wpisała się w norweską tradycję. Każdej jesieni tysiące wolontariuszy odwiedzają mieszkańców, zbierając datki na wybrany cel humanitarny. W przedsięwzięcie angażują się szkoły, przedszkola, organizacje społeczne, przedsiębiorstwa, samorządy i rodzina królewska.
Tegoroczne hasło zbiórki to „Sammen for mennesker på flukt” – „Razem dla ludzi zmuszonych do ucieczki”.
Zebrane pieniądze trafią do norweskiej organizacji humanitarnej NRC Flyktninghjelpen, która wspiera uchodźców i osoby wewnętrznie przesiedlone na całym świecie.
Pomoc dla ponad 400 tysięcy osób
Według danych NRC Flyktninghjelpen na początku 2026 roku około 117,8 miliona ludzi na świecie było zmuszonych opuścić swoje domy z powodu konfliktów, przemocy lub prześladowań.
Tegoroczna zbiórka ma pomóc ponad 400 tysiącom osób dotkniętych kryzysami humanitarnymi w sześciu regionach: Syrii, Strefie Gazy, Afganistanie, Czadzie, Sudanie i Demokratycznej Republice Konga.
Pieniądze zostaną przeznaczone między innymi na budowę tymczasowych schronień i trwalszych miejsc zamieszkania, na zapewnienie dostępu do wody i urządzeń sanitarnych oraz pomoc prawną dotyczącą praw do mieszkań, domów i ziemi.
Organizatorzy podkreślają, że zapewnienie dachu nad głową to nie tylko ochrona przed deszczem i zimnem. Bezpieczne miejsce zamieszkania daje rodzinom szansę na odbudowanie codzienności, a dzieciom na powrót do nauki.
Dlaczego TV-aksjonen jest największą zbiórką na świecie?
TV-aksjonen określana jest przez organizatorów jako największa akcja charytatywna na świecie ze względu na liczbę wolontariuszy oraz wysokość zbieranych środków w przeliczeniu na mieszkańca. Nie oznacza to, że gromadzi największą bezwzględną kwotę spośród wszystkich światowych zbiórek.
Co roku około 7 tysięcy wolontariuszy angażuje się w organizację przedsięwzięcia, a celem jest zmobilizowanie nawet 100 tysięcy osób kwestujących, które w ciągu zaledwie dwóch godzin odwiedzają domy w całym kraju.
Od pierwszej edycji w 1974 roku TV-aksjonen zebrała, według organizatorów, łącznie około 14,3 miliarda koron, uwzględniając wartość historycznych darowizn przeliczoną na współczesne korony.
Wyjątkowość TV-aksjonen polega jednak nie tylko na wysokości zbieranych kwot. To również przykład norweskiego dugnad – wspólnej, dobrowolnej pracy na rzecz innych. W jednym przedsięwzięciu uczestniczą mieszkańcy małych miejscowości i dużych miast, dzieci, seniorzy, lokalne firmy i instytucje państwowe.
Król Haakon również rusza z puszką
W tegorocznej akcji bierze udział król Haakon VIII. Zgodnie z oficjalnym programem norweskiego dworu królewskiego monarcha 18 października kwestuje na wyspie Kvitsøy w regionie Rogaland.
Jego zaangażowanie wpisuje się w wieloletnią tradycję rodziny królewskiej, która wspiera zbiórkę od jej pierwszej edycji. W 1974 roku patronką pierwszej akcji była ówczesna księżna koronna Sonja. Zebrano wówczas 23 miliony koron, a pieniądze przeznaczono na pomoc uchodźcom.
Haakon od 2017 roku jest również patronem NRC Flyktninghjelpen. W ramach tego zaangażowania odwiedzał projekty humanitarne, spotykał się z osobami zmuszonymi do ucieczki i poznawał pracę organizacji.
– Nigdy nie odwiedził nas jako następca tronu, a od poprzedniej wizyty królewskiej minęło już 25 lat. Wówczas gościliśmy króla Haralda i królową Sonję – powiedział burmistrz.
Szefowa TV-aksjonen, Nina Elisabeth Larsen, podkreśliła w rozmowie z agencją NTB, że tegoroczna zbiórka jest ważniejsza niż kiedykolwiek wcześniej.
– Nigdy wcześniej tak wiele osób nie było zmuszonych do ucieczki ze swoich domów i nigdy wcześniej nie mieliśmy do czynienia z tak dużymi cięciami w pomocy humanitarnej jak obecnie – powiedziała Larsen.
W ubiegłym roku podczas TV-aksjonen zebrano 275 milionów koron, z czego 70 milionów pochodziło z datków przekazanych podczas dwugodzinnej zbiórki, kiedy wolontariusze chodzili od drzwi do drzwi.
Zazwyczaj wizyty członków rodziny królewskiej w norweskich gminach planowane są z kilkumiesięcznym wyprzedzeniem. Tym razem władze Kvitsøy miały jednak nieco mniej czasu na przygotowanie przyjazdu monarchy.
Jak można wesprzeć tegoroczną zbiórkę?
W niedzielę wolontariusze odwiedzają domy w całej Norwegii. Darowiznę można przekazać bezpośrednio kwestującej osobie – gotówką lub przez Vipps.
Oficjalny numer zbiórki w Vipps: 2133
Inne możliwości wpłaty:
- SMS o treści TVA na numer 2133 – darowizna 350 NOK.
- Przelew na konto: 8380 08 09005.
- Wpłata internetowa przez oficjalną stronę tvaksjonen.no.
- Wpłata do internetowych puszek na Spleis – do 1 grudnia.
Osoby, które chcą wziąć udział w zbiórce jako wolontariusze, mogą zgłosić się za pośrednictwem strony organizatora. Tradycyjne kwestowanie trwa około dwóch godzin.
Tegoroczna TV-aksjonen odbywa się w niedzielę 18 października. Na ostateczne wyniki finansowe zbiórki trzeba jeszcze poczekać.