Norwegia: Sąd Najwyższy przywraca Świadkom Jehowy prawo do dotacji państwowych

Sąd Najwyższy orzekł, że decyzja o odebraniu Świadkom Jehowy dotacji państwowych oraz odmowie rejestracji jako wspólnoty religijnej jest nieważna. W wyroku, ogłoszonym po 11 tygodniach od zakończenia rozprawy, sąd stanął po stronie organizacji religijnej.

„Decyzja o odmowie przyznania Świadkom Jehowy dotacji państwowych i rejestracji jest nieważna” – stwierdził Sąd Najwyższy.

Spór dotyczył decyzji państwa z 2021 roku, kiedy wspólnocie odebrano finansowanie publiczne, a rok później odmówiono jej ponownej rejestracji jako organizacji religijnej. Świadkowie Jehowy od tego czasu prowadzili wieloletni spór prawny, który przeszedł przez sąd pierwszej instancji i sąd apelacyjny.

Na początku lutego sprawą zajęło się pięciu sędziów Sądu Najwyższego, analizując m.in. wolność religijną, prawo do wystąpienia ze wspólnoty oraz ochronę dzieci przed tzw. negatywną kontrolą społeczną.

Kluczowym punktem sporu było to, czy praktyki wspólnoty ograniczają realną możliwość odejścia jej członków oraz czy naruszają prawa dzieci.

W odniesieniu do zarzutów dotyczących dzieci, sąd uznał, że państwo nie przedstawiło wystarczających dowodów.

W uzasadnieniu wskazano, że „państwo nie przedstawiło wystarczających dowodów, iż Świadkowie Jehowy w praktyce narażają małoletnich członków na przemoc psychiczną lub negatywną kontrolę społeczną o takiej skali, by naruszało to prawa chronione ustawą”.

Sąd dodał, że analizował wewnętrzne zasady organizacji dotyczące nieletnich oraz stwierdził, że więzi rodzinne nie są zrywane, a rzeczywisty zakres wykluczania dzieci nie został udokumentowany.

Długa droga przez sądy

Państwo argumentowało wcześniej, że ograniczanie kontaktów z byłymi członkami może naruszać prawo do swobodnego odejścia ze wspólnoty oraz dobro dzieci. Świadkowie Jehowy utrzymywali natomiast, że decyzje władz naruszają ich wolność religijną.

Po utracie dotacji w 2021 roku i odmowie rejestracji w 2022 roku, sprawa była rozpatrywana kolejno przez sąd pierwszej instancji i sąd apelacyjny. W pierwszym przypadku rację przyznano państwu, w drugim — wspólnocie religijnej.

Ostatecznie sprawa trafiła do Sądu Najwyższego, który rozstrzygnął spór na korzyść organizacji.

Świadkowie Jehowy

Świadkowie Jehowy to globalna wspólnota religijna licząca ponad 8,5 miliona aktywnych członków, w tym około 12 000 w Norwegii. Według własnych statystyk do 2020 roku Świadkowie Jehowy byli aktywni w 240 krajach. Organizacja powstała w Stanach Zjednoczonych w XIX wieku jako ruch studium biblijnego i jest zarządzana centralnie przez Ciało Kierownicze w Nowym Jorku.

Członkowie wspólnoty wierzą, że Biblia jest nieomylnym słowem Boga Jehowy, odrzucają doktrynę Trójcy oraz prowadzą działalność kaznodziejską „od drzwi do drzwi”. Nie obchodzą świąt ani urodzin, deklarują neutralność polityczną, odmawiają służby wojskowej i nie akceptują transfuzji krwi.