Coraz więcej Polaków mieszkających za granicą rozważa powrót do kraju z powodów rodzinnych, edukacyjnych i zawodowych. Państwo polskie realizuje działania wspierające ten proces w ramach „Rządowej strategii współpracy z Polonią i Polakami za granicą na lata 2025–2030”.
Poniżej przedstawiamy najważniejsze informacje przygotowane na podstawie pytań zebranych przez Małgorzatę Dąbrowską i przekazanych Wicepremierowi, Ministrowi Spraw Zagranicznych RP Radosławowi Sikorskiemu podczas wizyty w Oslo 2 lutego 2026 r.
Gdzie szukać informacji przed powrotem
Osoby planujące powrót mogą skorzystać z rządowego portalu www.powroty.gov.pl, który zawiera praktyczne informacje dotyczące:
- pracy i rynku zatrudnienia
- systemu podatkowego
- ubezpieczeń społecznych
- edukacji
- formalności związanych z przeprowadzką
Dodatkowe materiały dostępne są także na portalu Polonia.gov.pl oraz w mediach społecznościowych MSZ (X, Meta, YouTube).
Wsparcie dla dzieci i młodzieży
Nauka języka i przygotowanie przed powrotem
Dzieci mogą jeszcze przed powrotem:
- uczyć się języka polskiego online poprzez Ośrodek Rozwoju Polskiej Edukacji za Granicą (ORPEG)
- korzystać z bezpłatnej edukacji w Polskich Szkołach Internetowych Libratus
Wsparcie w polskich szkołach
Po powrocie uczniowie mają dostęp do:
- bezpłatnych zajęć z języka polskiego (min. 2 godziny tygodniowo)
- oddziałów przygotowawczych z intensywną nauką języka
- zajęć wyrównawczych z przedmiotów szkolnych
Pomoc psychologiczna i adaptacyjna
Szkoły zapewniają:
- wsparcie psychologów i pedagogów
- zajęcia integracyjne
- pomoc w adaptacji społecznej
Uznawanie wykształcenia
Świadectwa ze szkół w krajach UE, EOG (w tym Norwegii), OECD oraz dyplomy IB i EB są uznawane w Polsce.
Świadczenia dla rodzin
Rodziny wracające do Polski mogą korzystać m.in. z:
- „Rodzina 800+” – 800 zł miesięcznie na każde dziecko do 18 lat
- „Dobry start” (300+) – jednorazowe wsparcie na wyprawkę szkolną
- „Aktywny rodzic” – wsparcie dla rodziców dzieci do 3 lat
Dodatkową pomoc oferują lokalne instytucje, takie jak MOPS i GOPS.
Wsparcie dla dorosłych
Ulga podatkowa na powrót
Osoby wracające po co najmniej 3 latach za granicą mogą skorzystać z tzw. ulgi na powrót:
- zwolnienie z PIT do 85 528 zł rocznie
- przez 4 lata po powrocie
Rynek pracy
Wsparcie oferują:
- urzędy pracy
- Centra Kariery
- Ochotnicze Hufce Pracy
- system EURES
Dostępne formy pomocy:
- szkolenia i kursy zawodowe
- staże
- dotacje na działalność gospodarczą
- bon na zasiedlenie
Uznawanie kwalifikacji
W UE automatycznie uznawane są kwalifikacje w zawodach takich jak:
- lekarz
- pielęgniarka
- farmaceuta
- architekt
Ubezpieczenia społeczne
Okresy pracy w krajach EOG (np. Norwegii) są uwzględniane przy ustalaniu emerytury i świadczeń.
Mieszkanie
Możliwe formy wsparcia:
- mieszkania komunalne (zależne od dochodu)
- programy rządowe i lokalne
Obywatelstwo polskie
Osoby, które zrzekły się obywatelstwa, nie przechodzą procedury „przywrócenia”, lecz nadania obywatelstwa.
Najważniejsze fakty:
- decyzję podejmuje Prezydent RP
- brak ustawowego terminu rozpatrzenia
- średni czas oczekiwania: do ok. 2 lat
- procedura ma charakter indywidualny
Studia i wsparcie dla młodych
Programy stypendialne
Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej (NAWA) oferuje m.in.:
- Program Andersa
- Poland My First Choice
- kursy przygotowawcze
- Letnie Kursy NAWA
Staże i doświadczenie zawodowe
Programy takie jak:
- Poland Business Adventure – staże w polskich firmach
- praktyki i programy zawodowe
Rekrutacja na studia
- możliwe uznanie zagranicznych świadectw
- rozwijane są rozwiązania ułatwiające aplikowanie (np. predicted grades)
Dodatkowe wsparcie
- kursy języka polskiego dla studentów
- kredyty studenckie
- ulgi podatkowe dla młodych
Szczegółowe informacje oraz odpowiedzi na indywidualne pytania można uzyskać poprzez portal Powroty.gov.pl lub kontakt mailowy: info.powroty@zielonalinia.gov.pl.
Opracowanie: Ambasada RP w Oslo we współpracy z Ministerstwem Spraw Zagranicznych RP