NAV, o najczęstszych trudnościach i jak im zaradzić

NAV czasem kłopotliwy

Prawdopodobnie każdy, kto mieszka w Norwegii, wcześniej czy później zetknie się z urzędem NAV (Norweski Urząd Pracy i Opieki Społecznej). Narodziny dziecka, choroba, utrata pracy to tylko niektóre sytuacje kierujące nasze kroki w jego stronę (lub na jego stronę – internetową). To, czy uzupełnianie potrzebnych dokumentów nas nie przerośnie, w dużej mierze uzależnione jest od poziomu znajomości języka. Jednak to nie jedyna bariera. Ilość firm pomagających Polakom w sprawach urzędowych wskazuje na duże zapotrzebowanie w tej dziedzinie.

– Spośród osób, które kontaktują się ze mną, przeszło 70% potrzebuje wsparcia w sprawach związanych z NAV – mówi Monika Magdziarz oferująca usługi prawne. – Nawet wypełnienie zwykłego podania (søknad) potrafi sprawić wiele kłopotu. To naturalne, jeśli nie zna się języka norweskiego. Niekiedy jednak pytania są formułowane w taki sposób, że wypełniający formularz może je błędnie zinterpretować, co zresztą zdarza się również Norwegom, którzy przecież językowych problemów nie mają. 

Inna sprawa to dość zagmatwana strona internetowa NAV. Jest tam mnóstwo zakładek i nie zawsze wiadomo, gdzie szukać odpowiedniego formularza, można się w tym pogubić. Są one do siebie nieraz bardzo podobne i mogą dotyczyć różnych spraw, tu też należy być ostrożnym.

Choć sprawa sprawie nierówna, są pewne często powtarzające się błędy, przytrafiające się również i Polakom. Okazuje się na przykład, że dość często dokumenty nadesłane przez NAV  czytane są pobieżnie albo nie do końca, co powoduje wiele nieporozumień. Bywa i tak, że po przeczytaniu pierwszych akapitów, w których znajduje się streszczenie sprawy, petent jest przekonany o jej pozytywnym rozpatrzeniu. Tymczasem odpowiedź znajduje się poniżej i jest negatywna, lub jest tam wezwanie do uzupełnienia dokumentacji. Człowiek czeka na wypłacenie świadczeń, a gdy cierpliwość się kończy i rozżalony udaje się do Urzędu, prawda wychodzi na jaw. Zdarzało się, że na korespondencji z NAV umieszczano napis w języku polskim, napominający, by czytać uważnie!

Kolejny problem, o którym wspomina Monika Magdziarz, to brak kompletu wymaganych dokumentów.

– Niekiedy klienci po prostu dokumenty gubią. Ale obserwuję również, że z powodu słabej znajomości języka Polacy nieraz się wycofują. Spotykam się z sytuacjami, w których polski pracownik obawia się zapytać pracodawcę o potrzebny dokument, o który upomina się NAV. A bez kompletu dokumentacji postępowanie najczęściej stoi w miejscu. Trzeba zauważyć, że niektórzy pracodawcy zupełnie nie angażują się w sprawy swoich pracowników i długo nie dostarczają dokumentów potrzebnych do wydania decyzji. Zdarza się i tak, że pracodawcy oszukują pracowników, wykorzystując zawirowania związane z pandemią.

Obecnie większość spraw, którymi zajmuje się firma pani Moniki, dotyczy wniosków chorobowych i zasiłku dla bezrobotnych (dagpenger). Czas pandemii dołożył kolejne wyzwania i można odnieść wrażenie, że system jest trochę przeciążony. 

– Przede wszystkim czas oczekiwania na decyzję dramatycznie się wydłużył. Z punktu widzenia osób czekających na zasiłek, który jest jedynym źródłem utrzymania dla rodziny, nie wygląda to dobrze. Jednak i pracownicy NAV-u, podobnie jak reszta społeczeństwa, dotknięci są skutkami ciągłego poddawania kwarantannie, tam też brakuje rąk do pracy. Dodatkowo teraz dokładniej analizowane są zwolnienia lekarskie wystawiane za granicą, na przykład w Polsce, gdzie po zamknięciu granic pozostało wielu Polaków.

Monika Magdziarz, prawniczka, pomaga m.in. w dziedzinie prawa socjalnego (przy składaniu wniosków, sprawach o zasiłki i odwołaniach). Udziela również porad prawnych w kwestiach dotyczących stosunku pracy i jest pełnomocnikiem przed sądem polubownym. Jak mówi, prawo jest jej pasją, czerpie satysfakcję, gdy udaje jej się pomóc ludziom.

– Ostatniego Sylwestra dostałam bardzo miłą wiadomość. Napisała do mnie pani, której pomogłam rozwiązać sprawę z NAV, że jestem odpowiednią osobą na właściwym miejscu. Takie drobne gesty naprawdę cieszą.

Kierując sprawy do NAV

I na koniec podpowiedź, jak zwiększyć skuteczność naszych interwencji w urzędzie:

– Na początku rozmowy z pracownikiem NAV zawsze proszę go, by się przedstawił, natomiast na końcu proszę o sporządzenie notatki (referat) z naszej rozmowy. Jeśli zajdzie potrzeba wiem, na kogo mam się powołać.