Według Økokrim miało dojść do nadużycia władzy i nieprawidłowości finansowych. Oskarżeni, żołnierz i biznesmen, nie przyznają się do winy.
Oficer norweskich sił zbrojnych oraz osoba zarządzająca prywatną firmą zostali oskarżeni po otrzymaniu wsparcia z rządowego programu Nansena na sprzęt, który miał trafić do Ukrainy.
Żołnierza oskarżono o niewłaściwe wykorzystanie uprawnień.
– Zarzut dotyczy tego, że jako osoba pełniąca funkcję kierowniczą w siłach zbrojnych wpłynął lub próbował wpłynąć na proces zamówień. Jednocześnie miał powiązania z osobami z firmy-oferenta, przez co zaistniał konflikt interesów – skomentował cytowany przez NRK Johan Løken z Økokrim.
Druga z oskarżonych osoba to dyrektor firmy, która otrzymała kontrowersyjny kontrakt. Cała umowa opiewała na kilkadziesiąt milionów koron. Nadużycia finansowe miały dotyczyć kwoty nieco ponad jednego miliona.
– To poważna sprawa, jeśli ktoś nadużywa swojej pozycji w związku z ważnymi zamówieniami publicznymi. Może to osłabić zaufanie do sił zbrojnych, do systemu zamówień publicznych, a także naszą zdolność do skutecznego i odpowiedzialnego wspierania Ukrainy – uważa Løken.
Økokrim wszczęło dochodzenie na prośbę norweskiego Ministerstwa Obrony. Obaj mężczyźni zostali zatrzymani w lutym, a następnie zwolnieni po przesłuchaniu. Nie występowano o ich tymczasowe aresztowanie.
Dziedzictwo Fridtjofa
Program Nansena to norweskie wsparcie dla ogarniętej wojną Ukrainy. Obejmuje pomoc militarną, w tym przekazywanie sprzętu z zasobów armii, zakupionego we współpracy międzynarodowej lub bezpośrednio od przemysłu, a także szkolenie ukraińskiego personelu, pomoc humanitarną, utrzymanie infrastruktury cywilnej i kluczowych funkcji państwa oraz środki na przyszłą odbudowę Ukrainy.
Nazwa programu pochodzi od nazwiska polarnika i laureata Pokojowej Nagrody Nobla, Fridtjofa Nansena, który organizował pomoc humanitarną dla Ukrainy w latach 20. XX wieku.
Program uruchomiono w lutym 2023 roku. Początkowo planowano przeznaczyć 75 miliardów koron w ciągu pięciu lat jego planowanego trwania, ale kwota ta była kilkakrotnie zwiększana. Obecnie całkowita pula programu Nansena wynosi 275 miliardów koron, a okres jego obowiązywania wydłużono do 2030 roku.
Wytwarzać drony i wiedzę
Ogłoszenie programu Nansena nastąpiło przed trzema laty w Stortingu przy zdalnym udziale Wołodymyra Zełenskiego. W ostatnich dniach Zełenski przybył zaś do Norwegii osobiście. Podczas tej wizyty podpisano norwesko-ukraińską umowę handlową i ogłoszono, że w Norwegii produkowane będą drony na licencji jednej z ukraińskich firm. Ponadto Ukraina podzieli się z Norwegią swoją wiedzą, danymi i doświadczeniem z zakresu obronności. Podobną umowę dotyczącą obrony powietrznej i dronów Zełenski zawarł nieco wcześniej podczas swojej wizyty w Niemczech.
– Norwegia jest stabilnym partnerem dla Ukrainy, ale ta współpraca nie jest jednostronna. Ukraina daje wiele w zamian. Możemy uczyć się z doświadczeń, które zdobywa w tej trudnej walce przeciwko rosyjskiej agresji – powiedział Jonas Gahr Støre cytowany przez NRK.
– Życie w warunkach wojny jest straszne. Jednak część tych doświadczeń możemy wykorzystać, aby zapewnić pokój – dodał.