Fagbrev jako obietnica równego traktowania

Fagbrev to norweski dokument potwierdzający ukończenie szkolenia zawodowego. W Norwegii niektóre zawody są uregulowane przez prawo, dlatego wiele ogłoszeń o pracę zawiera informację o wymogu posiadania fagbrev. Od niego może zależeć wysokość stawki godzinowej i pozycja w firmie. To często przydatny, choć nieobowiązkowy dokument, wystawiany zwykle przez szkołę, uczelnię czy firmę prowadzącą szkolenie lub kurs. Aby otrzymać certyfikat ukończenia szkolenia zawodowego, trzeba zdać odpowiedni egzamin. 

Dla obcokrajowców fagbrev jawi się jako obietnica równego traktowania na rynku pracy. W tym roku mija 5 lat odkąd pierwsi pracujący imigranci otrzymali możliwość uzyskania potwierdzenia swojego szkolenia zawodowego (fagbrev) lub certyfikatu czeladniczego (svennebrev). 

Badacz Fafo Rolf K. Andersen wraz z Moną Bråten i Ester Bøckmann przyjrzeli się systemowi zatwierdzania certyfikatów zawodowych i czeladniczych. W swoim raporcie odpowiadają między innymi na pytania czy zagraniczni pracownicy z fagbrev lepiej zarabiają i czy mają lepsze warunki pracy niż 5 lat temu. 

Jedną z pierwszych rzeczy, na którą zwraca uwagę autor raportu Rolf K. Andersen jest to, że niewiele osób wie, że może się ubiegać o potwierdzenie (godkjenning) swojej edukacji w Nokut. Raport stwierdza także, że wykwalifikowani pracownicy zagraniczni czują się bezpieczniej, ale nie zarabiają lepiej i nie mają lepszych warunków pracy. 

Ta sama pensja

W raporcie badacze Fafo twierdzą, że tylko kilka osób, które uzyskały zatwierdzenie certyfikatu, otrzymało także wyższą pensję. W rzeczywistości większość ma jednak takie samo wynagrodzenie jak ci, których wnioski o zatwierdzenie wykształcenia zostały odrzucone. 

– Nie znajdujemy silnych korelacji między zatwierdzeniem wniosku a innymi warunkami pracy – kontynuują autorzy raportu.

Wśród badanych stosunkowo niewielu doświadczyło wyzysku w pracy (np.brak wypłaty wypracowanego wynagrodzenia, zapłata części wynagrodzenia, otrzymanie fałszywej umowy o pracę lub zmuszenie do wykonywania niebezpiecznej pracy). Ale ci, którzy otrzymali uznany fagbrev doświadczają wyzysku tak często, jak ci, którym wniosek o uznanie wykształcenia odrzucono. Innymi słowy: ci, którzy są najbardziej dotknięci wyzyskiem, dumpingiem socjalnym i innymi przestępstwami związanymi z pracą, w niewielkim stopniu korzystają z potwierdzenia swojego wykształcenia w Nokut.

– Myślę, że Nokut podjął skuteczny wysiłek, by uznawać wykształcenie zawodowe. Jednak w tym projekcie celem nie była ocena samego procesu zatwierdzania. Przyjrzeliśmy się również czy uzyskanie fagbrev wniosło jakieś zmiany w życie zawodowe jego posiadacza – podkreśla Andersen. 

Wierzy on również, że poważne firmy będą dobrze płacić, niezależnie od tego, czy zatwierdzono w Norwegii zagraniczne wykształcenie czy nie. 

W jednym obszarze osoby, które uzyskały potwierdzenie swojej edukacji w Norwegii, zgłaszają pozytywny efekt: czują się bezpieczniej w życiu zawodowym. Ci, którym odrzucono zgodę, mają wrażenie, że po odrzuceniu trudniej jest ubiegać się o nową pracę.

W szerszym kontekście niewiele osób uzyskało potwierdzenie Nokut. Tylko jeden na 200 pracowników migrujących na stałe otrzymał zatwierdzenie szkolenia zawodowego.

– Przy tak małej liczbie zarówno wnioskodawców, jak i zatwierdzeń system będzie miał trudności z wniesieniem znaczącego wkładu w działania na rzecz zapobiegania dumpingowi społecznemu, przestępczości związanej z pracą, pracy nierejestrowanej i innym wyzwaniom, do których ma się przyczynić, piszą badacze Fafo w raporcie. 

Nokut ma nadzieję, że więcej osób będzie ubiegać się o potwierdzenie swojego wykształcenia czy szkolenia zawodowego z kraju ojczystego, a także pracuje nad tym, by włączyć w program większą liczbę zawodów. 

Silje Molander, która jest kierowniczką sekcji odpowiedzialnej za zatwierdzanie zagranicznych praktyk zawodowych, uważa, że jedną z przyczyn, dla których Nokut ma tak mało informacji o wykształceniu zawodowym imigrantów zarobkowych jest to, że nie mają oni kontaktu z żadnym aparatem pomocowym, do jakiego dostęp mają np. uchodźcy.

Imigranci według pochodzenia i poziomu wykształcenia1

Poziom wykształcenia ogółemBrak ukończonego wykształceniaSzkoła podstawowa i gimnazjumSzkoła średnia Szkoła średnia zawodowa2Uniwersytet, szkoła wyższa (krótki)3Uniwersytet, szkoła wyższa (długi) 4
RAZEM715 23810 313226 147195234 8 695160 513114 336
Polska92 13412019 3194337394614 37414 002
Litwa36 38217710 6471060425210 3744 328
Szwecja34 0851434 7311204448011 2895 398
Somalia25 5191 80916 54145151382 090426
Niemcy23 281414 86858572485 9066 361
Syria22 70251515 14116921553 9351 264
Irak21 96654010 02951452144 5101 528
Filipiny21 5771335 14149213038 2852 794
Erytrea20 01136314 13232552311 661369
Pakistan19 9928969 13040841883 5672 127
Tajlandia19 39859510 05944971483 190909
Dania18 150192 75368514164 9343 177
Iran17 4393955 23939313454 2393 290
Rosja17 047374 06033472593 7465 598
Afganistan16 0669639 3293179771 937581
Inne kraje309 4913 56385 026779374 29876 47662 188
1SSB brakuje informacji o wykształceniu wielu imigrantów. Od 2014 r. liczby dotyczące poziomu wykształcenia zawierają obliczone wartości dla tej grupy. Zobacz Informacje o statystykach, aby uzyskać więcej informacji.
2Obejmuje edukację opartą na szkole średniej II stopnia, która nie została jednak zatwierdzona jako edukacja uniwersytecka.
3Poziom uniwersytecki krótki, obejmuje szkolnictwo wyższe do 4 lat.
4Poziom uniwersytecki obejmuje edukację trwającą ponad 4 lata, a także badania.

Źródło: SSB

Nokut – Narodowa Agencja ds. Jakości w Edukacji – zarządza systemem zatwierdzania zagranicznego wykształcenia wyższego i szkoleń zawodowych. Potwierdzenie wykształcenia w Norwegii możesz uzyskać w Nokut.

Fakty: 

Istnieje możliwość ubiegania się o zatwierdzenie w Norwegii kształcenia zawodowego z pięciu krajów – Estonii, Łotwy, Litwy, Polski i Niemiec – w 19 zawodach:

  • Wykwalifikowany betoniarz.
  • Mechanik samochodowy, lekkie pojazdy.
  • Mechanik samochodowy, pojazdy ciężkie.
  • Sprzedawca w branży mięsnej.
  • Fryzjer.
  • Wykwalifikowany szklarz.
  • Dermatolog.
  • Mechanik maszyn i urządzeń przemysłowych.
  • Wykrawacz mięsa.
  • Kucharz.
  • Technik żywienia.
  • Murarz.
  • Stolarz meblowy.
  • Tapicer.
  • Producent wędlin.
  • Hydraulik.
  • Rzeźnik.
  • Stolarz.
  • Cieśla.

Łącznie 2793 osób złożyło wnioski o zatwierdzenie ich wykształcenia zawodowego. 70% wnioskodawców pochodzi z Polski, a 17% z Litwy.

Źródło: forskning.no, Nokut, Fafo

Zdjęcie: Vasily Koloda/Unsplash

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *