Szwedzkie gangi coraz częściej rekrutują za pomocą mediów społecznościowych wyalienowaną młodzież do zabójstw na zlecenie. Wykorzystują prawo, które chroni osoby poniżej 15 roku życia przed odpowiedzialnością karną.
Norweska policja również alarmuje: odnotowujemy gwałtowny wzrost przemocy i poważnych przestępstw popełnianych przez młodych ludzi. Potrzebne są środki wobec przestępców poniżej 15 roku życia, którzy obecnie są całkowicie bezkarni.
Całkowicie pozbawieni empatii
– Wielu dziecięcych zabójców jest całkowicie pozbawionych empatii – mówi Carin Götblad, szefowa sztokholmskiej policji.
The Telegraph opisuje szokującą wymianę wiadomości pomiędzy „Fernandem” i jego zleceniodawcą z gangu Foxstrot. Fernando podjął się dokonania zabójstwa dla gangu narkotykowego.
„Odbierz broń, idź do drzwi wejściowych celu i strzelaj, aż skończą mu się kule”.
„Tak, rozumiem bracie” – pada odpowiedź Fernanda.
Później, wykonując zlecenie wraz ze wspólnikiem, nagrywa zbrodnię dokonaną na przedmieściach Sztokholmu. Oddano co najmniej 15 strzałów z kałasznikowa przez drzwi.
Kiedy chłopiec otrzymuje zlecenie, gra w FIFĘ na playstation w klubie młodzieżowym, do którego uczęszcza.
Fernando to jeden z kilkudziesięciu nieletnich zabójców w Szwecji. Za wykonanie zlecenia gang płaci im nawet do 150 000 koron szwedzkich (ok. 55 000 zł).
Szwecja to kraj z najwyższym wskaźnikiem zdarzeń z użyciem broni palnej na mieszkańca w Unii Europejskiej. W roku 2024 wskaźnik ten potroił się. Jak podaje The Telegraph powołując się na prokuraturę szwedzką – w pierwszych ośmiu miesiącach 2023 doszło do 31 takich zdarzeń, w adekwatnym okresie 2024 roku – do 102.
Gangi walczą rękami nastolatków
Najmłodszy ze zwerbowanych do dokonania płatnego zabójstwa w Szwecji miał zaledwie 11 lat. Wykorzystywanie dzieci z ubogich lub zagranicznych środowisk do popełniania przestępstw osiągnęło bezprecedensową skalę. Ostatnio gangi poszukują dziewczyn i nastolatków z niepełnosprawnościami, ponieważ wzbudzają oni mniejsze podejrzenia, gdy zbliżają się do celu. Fala przemocy ma związek z rywalizacją dwóch gangów – Fokstrot i Dalen.
Ich przywódcy uciekli ze Szwecji. „Kurdyjski Lis”, przywódca Fokstrotu ukrywa się w Turcji lub Iranie. Szef Dalen, Mikael Tenezos, może przebywać w Grecji. Obaj kierują działalnością przestępczą z zagranicy.
Lisa dos Santos, szwedzka prokurator, w wywiadzie dla The Telegraph opisuje, jak gangi młodzieżowe coraz częściej wykorzystują otwarte platformy społecznościowe do organizowania przestępstw.
Przeczytaj również:
Bezkarność młodocianych przestępców. Bezradność policji
Czaty grupowe mają nazwy, takie jak „zamach bombowy dzisiaj” i „kto chce zastrzelić kogoś w Sztokholmie”. Nie jest tak jak wcześniej, gdy używano i zaszyfrowanych telefonów w zamkniętej sieci. Teraz możesz wziąć zlecenie na Snapchacie – powiedziała.
Szwedzka policja alarmuje o zaskakującym braku emocji u młodocianych zabójców. – Śledczy powiedzieli mi, że niektórzy z nich są bardzo spokojni, nie płaczą, nie mówią nic lub powtarzają „bez komentarza”. Są całkowicie pozbawieni empatii – mówi Carin Götblad, szefowa policji w Sztokholmie, reprezentująca Krajowy Departament Operacyjny.
Götblad podkreśla, że młody wiek sprawców tylko pogłębia problem.
– Niektórzy mówią, że nie rozumieją, co zrobili. Mogą nie w pełni rozumieć konsekwencje tego, co zrobili, ale jeśli masz 14 lat i strzelasz komuś w głowę – rozumiesz, że ten człowiek nie żyje.
Problemy z integracją
Wielu młodocianych sprawców pochodzi ze środowisk migracyjnych, szczególnie z rodzin, które przybyły do Szwecji podczas kryzysu uchodźczego w 2015 roku. Brak integracji z resztą społeczeństwa okazuje się kluczowym elementem tego problemu.
– [Szwedzkie władze – dop. red.] otworzyły granice i przyjęły wielu uchodźców, ale nie otworzyły społeczeństwa – ocenia Evin Cetin, autorka książki o gangach młodzieżowych i była prawniczka. Jak wskazuje, uchodźcy zostali osiedleni w obszarach, gdzie „99 procent mieszkańców ma obce pochodzenie”.
Cetin porównuje młodocianych przestępców do „dzieci-żołnierzy” znanych z działań Isis czy Armii Bożego Oporu w Afryce. – Są wykorzystywani przez starszych, którzy nimi manipulują. Robią to za pomocą narkotyków, izolując ich od społeczeństwa. Naprawdę łatwo jest kontrolować dzieci – i przerażające jest to, jak szybko można to zrobić – mówi.
Rząd wprowadza surowsze środki. Czy to wystarczy?
Szwedzki rząd, wspierany przez partię Szwedzkich Demokratów, stara się zaostrzyć przepisy wobec młodocianych gangsterów. Rozważa się m.in. wprowadzenie anonimowości dla świadków sądowych oraz „bezpiecznych stref”, w których policja mogłaby przeszukiwać młodzież bez uzasadnionych podejrzeń.
Jednak krytycy wskazują, że te działania to tylko doraźne środki, które nie rozwiązują głębszych problemów, takich jak wykluczenie społeczne czy rekrutowanie młodych przez gangi w mediach społecznościowych.
„Fernando” to pseudonim inspirowany postacią z serialu Prison Break. W strzelaninie, za którą stał 14-latek nikt nie zginął. Celem była dziewczyna jednego z członków gangu.
Przeczytaj:
Norwegia: Ekstremizm na TikToku i Instagramie szerzony przez dzieci
