– Od lat dostaję od Was wiadomości. Płacicie podatki, wynajmujecie mieszkanie. A Skatteetaten odpisuje, że w Norwegii nie mieszkacie, i zostajecie z D-numerem: bez BankID i bez lekarza stałego kontaktu – napisała w mediach społecznościowych Ewelina Baj, radna gminy Ås, która jako wolontariuszka pomaga migrantom.
Czym jest D-nummer
D-nummer to tymczasowy numer identyfikacyjny dla osób, które nie są zameldowane w Norwegii (registrert som bosatt). Według Skatteetaten, czyli norweskiego urzędu skarbowego, zameldowanym może zostać ten, kto przebywa w kraju legalnie i zamierza zostać w nim co najmniej sześć miesięcy.
– Wszystkie wymagania muszą być spełnione – mówiła w marcu 2021 roku Elin Imsland, dyrektorka departamentu rejestru ludności (Folkeregisteret).
Jak dodawała wtedy Imsland, osoby dojeżdżające do pracy w Norwegii rzadko spełniają te warunki.
Ankieta: 406 odpowiedzi
Ewelina Baj przeprowadziła własną ankietę wśród Polaków pracujących w Norwegii. Odpowiedziało na nią 406 osób, z czego 226 w pierwszej dobie. Najwięcej ankietowanych pracuje w branży offshore, w stoczniach i w budownictwie.
– Prawie co trzecia osoba (30,3 proc.) pracuje na D-numerze, często od wielu lat – relacjonuje Baj.
Dostałeś odmowę zameldowania? Możesz wypełnić formularz: avslag-esa.netlify.app. Szczegóły znajdziesz poniżej.
Ankieta nie jest badaniem reprezentatywnym, ale podobny obraz wyłania się z danych instytutu badawczego Fafo.
Fafo: ponad 30 000 osób pracuje bez przerwy
Fafo opublikowało raport „Kartlegging av innvandrere med d-nummer og langvarig tilknytning til Norge” (Fafo-rapport 2025:32) w listopadzie 2025 roku, na zlecenie Ministerstwa Pracy i Integracji (AID). Ostatnie dostępne dane pochodzą z marca 2024 roku i obejmują 70 000 osób z D-numerem.
Ponad 30 000 z nich pracowało w Norwegii we wszystkich 12 poprzednich miesiącach. Kolejne ok. 20 800 osób pracowało przez sześć do jedenastu miesięcy.
Jak wynika z raportu, D-nummer znacząco utrudnia korzystanie z norweskich usług publicznych i prywatnych.
- Lekarza rodzinnego. Usługi lekarza stałego kontaktu (fastlege) są zarezerwowane dla osób zameldowanych, więc osoby z D-numerem nie mają do nich dostępu.
- BankID. Bez elektronicznej identyfikacji trudno m.in.: podpisać umowę na telefon, założyć konto depozytowe na kaucję za mieszkanie (depositumskonto), zarejestrować się w NAV jako osoba poszukująca pracy, korzystać z cyfrowego planu aktywności w NAV, złożyć wniosek o pomoc socjalną przez internet.
Autorzy raportu proponują kilka rozwiązań. Najdalej idące to likwidacja kategorii D-numeru i nowy model rejestracji ludności, na przykład wzorowany na fińskim.
– Najchętniej widzielibyśmy, żeby system D-numerów zniknął całkowicie i został zastąpiony nowym modelem rejestracji ludności, ale to zapewne nierealne – mówiła agencji NTB kierowniczka projektu Anette Brunovskis.
Wspólne mieszkanie z kolegami
Raport Fafo przytacza wewnętrzne procedury Skatteetaten (rutiner for innflytting). Od 2021 roku wskazują one okoliczności, które mogą przemawiać przeciw zameldowaniu, m.in.:
- niesamodzielne mieszkanie, „często razem z kilkoma kolegami”,
- praca w systemie rotacyjnym albo przez agencję pracy tymczasowej (bemanningsbyrå),
- długie zatrudnienie u tego samego pracodawcy bez zgłoszenia przeprowadzki.
Według rozmówców Fafo te okoliczności rzeczywiście brano pod uwagę przy decyzjach. Skatteetaten stoi na stanowisku, że jego praktyka się nie zmieniła. Zapis z 2021 roku był według urzędu jedynie pisemnym doprecyzowaniem.
– Czyli długa, uczciwa praca w jednym miejscu może działać przeciwko tobie – komentuje Ewelina Baj.
Skarga do ESA
Ewelina Baj przekazała, że Armia Zbawienia (Frelsesarmeen), Caritas Norge i Kirkens Bymisjon przygotowują skargę do ESA. To Urząd Nadzoru EFTA, który sprawdza, czy Norwegia przestrzega umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym.
Te same trzy organizacje Ministerstwo Pracy i Integracji zaprosiło wcześniej na spotkanie w sprawie raportu Fafo, informowała Frelsesarmeen w lutym 2026 roku. Wiceminister Line Eldring (statssekretær) zaznaczała wtedy, że za rejestrację w Folkeregisteret odpowiada Skatteetaten.
– Moim zdaniem numer tymczasowy powinien być po prostu tymczasowy – mówi Ewelina Baj.
Jak przekazać decyzję
– Żeby skarga miała siłę, potrzebne są wasze decyzje odmowne. Każda z nich to czyjaś historia – apeluje Baj.
Osoby, które dostały odmowę zameldowania, mogą przesłać decyzję przez formularz udostępniony przez Frelsesarmeen, dostępną po polsku, angielsku, rosyjsku i węgiersku: https://avslag-esa.netlify.app/pl
Przed wysłaniem należy samodzielnie zaczernić w telefonie nazwisko i numery.








Dodaj komentarz