Austrått: barokowy dwór u wejścia do Trondheimsfjordu

Spłonął od uderzenia pioruna, a jego odbudowa trwała ponad 40 lat. Kaplica przetrwała pożar niemal nietknięta. Austrått w gminie Ørland należy do najstarszych i najbardziej znanych posiadłości w Norwegii.

Najpiękniej wygląda o wschodzie słońca, gdy światło pada na jego mury. Dwór, po norwesku Austråttborgen, stoi przy ujściu Trondheimsfjordu, w okręgu Trøndelag. Ma wygląd rezydencji, a zarazem dawał się bronić. Dlatego zalicza się go do tzw. dworów obronnych.

Siedziba możnowładców

Historia Austrått sięga średniowiecza. W XI wieku mieszkał tu Finn Arnesson, możnowładca nazywany lendmanem. W imieniu króla zarządzał okolicą i ściągał podatki.

W XVI wieku właścicielką dworu była Inger z Austrått. Historycy nazywają ją jedną z najpotężniejszych kobiet w dziejach Norwegii. Odegrała ważną rolę w czasach reformacji. Jej postać zainspirowała Henryka Ibsena do napisania dramatu „Pani Inger z Østråt”.

Obecny wygląd dwór zawdzięcza kanclerzowi Ove Bjelkemu. Około 1656 roku przebudował go w stylu barokowym.

Pożar z 1916 roku

1916 był dla Norwegii rokiem wielkich pożarów. W styczniu ogień strawił część Bergen, a niedługo później Molde, nazywane „Miastem Róż”. W tym samym roku w Austrått uderzył piorun. Dwór prawie doszczętnie spłonął.

Odbudowa ruszyła w latach 20. XX wieku i zakończyła się w 1961 roku.

Dziś dwór należy do państwa norweskiego. Zarządza nim Muzeum Rzemiosła Artystycznego w Trondheim (Nordenfjeldske Kunstindustrimuseum). Wnętrza można zwiedzać od czerwca do sierpnia.

Kaplica, która przetrwała

Kaplica zamkowa (Austrått borgkapell) jako jedna z niewielu części dworu przetrwała pożar bez większych zniszczeń. Podczas przebudowy w ok. 1660 roku Ove Bjelke włączył ją w prawe skrzydło budynku.

Podczas pożaru w 1916 roku budynek został poważnie uszkodzony, ale ocalały duże części wyposażenia kościelnego.

Wnętrze zdobi siedem polichromowanych rzeźb z epoki baroku, przedstawiających postaci biblijne. Dębowy ołtarz pochodzi z 1652 roku. Nazwisko jego twórcy nie jest znane. Na ścianach wiszą rzeźbione herby kanclerza i jego trzech żon: Maren Juul, Regitze Gedde i Berte Rønnow.

Pod posadzką znajduje się krypta, w której pochowano członków rodu Bjelke.

Kariatydy i panny z przypowieści

Kariatydy to rzeźby postaci ludzkich pełniące w architekturze funkcję podpór, zastępując tradycyjne kolumny. W Austrått zdobią krużganki otaczające dolny dziedziniec.

Na drewnianych figurach przedstawiono między innymi dziesięć panien z przypowieści ewangelicznej: pięć mądrych i pięć nierozsądnych. Wszystkie czekały na oblubieńca, ale tylko mądre miały w lampach zapas oliwy. W chrześcijańskiej tradycji oliwa bywa interpretowana jako symbol Ducha Świętego.

Obecne rzeźby wykonano podczas odbudowy dworu w latach 50. XX wieku.

Schody, loggia i Sala Rycerska

Główny budynek stoi na podwyższonym tarasie. Prowadzą do niego reprezentacyjne schody z kutymi żelaznymi balustradami, uznawanymi za najstarsze w Norwegii. Na górze jest loggia, czyli zadaszona galeria z kolumnami, wzorowana na architekturze włoskiej.

Dziedziniec otaczają niższe budynki. Do wnętrz prowadzą portale z herbem kanclerza wykutym w steatycie, czyli kamieniu mydlanym (klebersten).

Najważniejszym pomieszczeniem jest Sala Rycerska (Riddersalen). Służyła także jako sala balowa. Przyjmowano w niej ważnych gości odwiedzających Norwegię.

Fort z czasów wojny

Niedaleko dworu znajduje się Austrått fort, niemiecki fort artylerii nadbrzeżnej z czasów II wojny światowej. Budowę rozpoczęto w 1942 roku, a obiekt ukończono w 1943 roku. Jego główne uzbrojenie stanowi potrójna wieża działowa kalibru 28 cm, przeniesiona z niemieckiego pancernika Gneisenau.

Wieża waży ponad 800 ton i została osadzona w konstrukcji wykutej głęboko w skale. Fort miał chronić strategiczne wejście do Trondheimsfjordu. Dziś jest muzeum i zabytkiem wojskowym.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *