Międzynarodowy Dzień Kobiet obchodzony 8 marca to jedno z najbardziej rozpoznawalnych świąt na świecie. Dla jednych to dzień kwiatów i czekoladek, a dla innych czas refleksji nad prawami kobiet i ich miejscem w społeczeństwie. Oto najciekawsze fakty i mniej oczywiste historie związane z tym dniem.
1. Mit o tragicznym początku Dnia Kobiet
Za początek Dnia Kobiet niekiedy uznaje się strajk pracownic jednej z fabryk w Nowym Jorku. Dnia 8 marca 1857 roku właściciel fabryki zamknął kobiety w hali fabrycznej, by przemyśleć, jak zakończyć strajk. W hali wybuchł jednak pożar, w którym zginęło ponad sto kobiet. Doprowadziło to do oburzenia mieszkańców, którzy w efekcie wyszli na ulice. Prawdopodobnie jest to jednak mit, który powstał później, by oddzielić święto od jego socjalistycznych korzeni. Faktycznie pierwszy Narodowy Dzień Kobiet odbył się 28 lutego 1909 roku w Nowym Jorku z inicjatywy Socjalistycznej Partii Ameryki.
2. Międzynarodowy charakter Dnia Kobiet
Choć początki obchodów były amerykańskie, o międzynarodowym charakterze święta zdecydowano rok później w Europie. W 1910 roku podczas kongresu Drugiej Międzynarodówki w Kopenhadze niemieckie działaczki socjalistyczne zaproponowały ustanowienie corocznego Dnia Kobiet. Pierwsze międzynarodowe obchody odbyły się 19 marca 1911 roku w Austrii, Danii, Niemczech i Szwajcarii.
Ponadto 8 marca 1917 roku kobiety w Petersburgu wyszły na ulice z hasłem „chleb i pokój”. Protesty te stały się początkiem rewolucji lutowej. Kilka dni później car abdykował, a kobietom przyznano prawa wyborcze.
3. Rzymskie korzenie
Pierwowzorem Dnia Kobiet mogły być rzymskie Matronalia obchodzone 1 marca ku czci bogini Junony. Tego dnia kobiety rządziły domami, otrzymywały prezenty i kwiaty oraz modliły się o szczęście w małżeństwie i płodność.
4. Początki Dnia Kobiet w Polsce
W Polsce pierwsze obchody odbyły się 24 marca 1924 roku. Jednak największą popularność święto zyskało w okresie PRL. Było obchodzone obowiązkowo w zakładach pracy i szkołach. Kobietom wręczano goździki, rajstopy, ręczniki, kawę, mydło, a później także tulipany. Dzień ten miał też silny wymiar propagandowy – podkreślano rolę kobiet w budowie państwa.
5. Początki Dnia Kobiet w Norwegii
W Norwegii Dzień Kobiet po raz pierwszy obchodzono w 1915 roku podczas dużego wiecu pokojowego w Oslo, na którym przemawiała rosyjska działaczka Aleksandra Kołłontaj. Po II wojnie światowej święto było organizowane głównie przez Norsk Kvinneforbund, a prawdziwy rozkwit przyszedł w latach 70., kiedy tysiące kobiet maszerowało w demonstracjach, walcząc o prawo do samodzielnej decyzji o aborcji, równej płacy i większej liczby przedszkoli.
6. Symbol z zaciśniętą pięścią
Jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli ruchu kobiecego jest znak kobiety z zaciśniętą pięścią. Powstał w USA w 1969 roku i szybko stał się międzynarodowym symbolem walki o prawa kobiet.
7. Kwiaty symbolem Dnia Kobiet
W Polsce symbolem Dnia Kobiet były przez lata goździki, które dziś częściej zastępowane są tulipanami i różami. Tulipany stanowią typowy podarunek na Dzień Kobiet także w wielu innych krajach Europy Wschodniej. Jednak między innymi we Włoszech i Rosji popularna jest akacja srebrzysta.
8. Od przymusu do przyjemności
W Polsce lat 80. wiele osób postrzegało Dzień Kobiet jako „przymusowe” święto podobne do 1 maja. Dziś ponad 70% mężczyzn deklaruje, że kupuje z tej okazji kwiaty, a młodsze pokolenia traktują 8 marca jako sympatyczny dzień celebracji.
9. Noc tylko dla kobiet
W Portugalii i Rumunii kobiety często wychodzą 8 marca na kolacje i przyjęcia w swoim gronie. To wieczór tylko dla pań, bez partnerów i rodzin.
10. Nie wszędzie są prezenty
W Wielkiej Brytanii Dzień Kobiet ma bardziej edukacyjny charakter – organizuje się wystawy, wykłady i spotkania poświęcone roli kobiet w nauce, kulturze i życiu społecznym. Wręczanie kwiatów nie jest tam tradycją.