Norweskie wybory parlamentarne 2025: co warto wiedzieć

W pierwszych dniach września Norwegowie zdecydują, kto będzie rządził jednym z najbogatszych krajów świata. 7 i 8 września obywatele pójdą do urn, by wybrać 169 posłów do Stortingu. Dla rosnącej liczby Polaków z norweskim paszportem będzie to często pierwszy raz, gdy dostaną do ręki norweską kartę wyborczą.

Kto może głosować?

Prawo wyborcze (stemmerett) przysługuje każdemu, kto:

• ma obywatelstwo Norwegii,
  
• najpóźniej do końca 2025 roku skończy 18 lat,
  
• jest lub był zarejestrowany w norweskiej ewidencji ludności.
  

Każdy uprawniony wyborca trafia do rejestru wyborców (manntall) w gminie, w której był zameldowany 30 czerwca 2025 roku.

• Zmiana adresu zgłoszona do tego dnia pozwala głosować w nowej gminie.
  
• Przeprowadzka po tej dacie oznacza głos w gminie poprzedniego zameldowania.
  

Nowi obywatele wpisywani są do rejestru w miejscu zameldowania, nawet jeśli uzyskali obywatelstwo po 30 czerwca.

Osoby mieszkające za granicą głosują w gminie swojego ostatniego norweskiego adresu. Do rejestru wyborców trafiają automatycznie, jeśli mieszkały w kraju w ciągu ostatnich 10 lat. Po upływie dekady zostaną wpisane do rejestru wyborców w swojej ostatniej gminie zameldowania w momencie oddania głosu. 

Dyplomaci i ich rodziny, którzy nigdy nie byli zameldowani w Norwegii, głosują w Oslo.

W Stortingu do zdobycia jest 169 miejsc. Aby utworzyć rząd, potrzebne jest 85 mandatów. 

Tegoroczna rywalizacja polityczna koncentruje się wokół dwóch bloków. Centrolewicowa koalicja, kierowana przez Partię Pracy premiera Jonasa Gahra Støre (Arbeiderpartiet), rządzi od 2021 roku w mniejszościowym rządzie, wspierana przez socjalistów i Partię Centrum. Po przeciwnej stronie stoi centroprawica – Konserwatyści (H) i Partia Postępu (Fremskrittspartiet), którzy aspirują do przejęcia władzy.

Najważniejsze tematy kampanii 2025 roku

Tematy, które dominują w kampanii, mają wymiar praktyczny i ekonomiczny. Norwegowie martwią się rosnącym kosztem życia – inflacja cen żywności osiągnęła ostatnio 5,9%. W centrum debaty pozostaje też fundusz majątkowy kraju, wart około dwóch bilionów dolarów, a jego inwestycje – zwłaszcza w kontekście konfliktów międzynarodowych, takich jak sytuacja w Gazie – budzą intensywne dyskusje i kontrowersje. Norwegia jako kluczowy dostawca energii dla Europy debatuje o nowych odwiertach, ograniczeniach eksportu i równoczesnym rozwoju źródeł odnawialnych, takich jak wiatr czy energia słoneczna.

Przeczytaj, co norweskie partie proponują imigrantom:

Kristiansand: politycy o imigracji, demokracji i klimacie

Co mówią sondaże?

Według średnich wyników z sierpnia 2025:

• Partia Pracy (Ap) – ~27% poparcia i ok. 51 mandatów
  
• Partia Postępu (FrP ) – ~21% (42 mandaty)
  
• Konserwatyści (H) – ~15% (28 mandatów)
  
• Inne partie: Socjalistyczna Lewica, Partia Centrum, Rødt, Partia Chrześcijańska, Liberalna, Zieloni — każda z poparciem w granicach 4–6%, co może przełożyć się na kilka mandatów każda.
  

Łączne poparcie bloków wygląda następująco:

• Blok centrolewicowy: ~49,8% głosów (85 mandatów)
  
• Blok centroprawicowy: ~45,7% głosów (84 mandaty)
  

To oznacza, że żadna ze stron nie może liczyć na samodzielne rządy — stąd kluczowe będą negocjacje koalicyjne po wyborach.