Ekstremalne ceny prądu

Ceny energii elektrycznej w czwartek 12 grudnia w południowej Norwegii gwałtownie wzrosną. Analitycy zgodnie twierdzą, że tak wysokich cen prądu nie było w Norwegii od 2009 roku. 

Brak wiatru, niskie temperatury, niewielka ilość słońca wpływają na to, że system energetyczny w Europie musi uruchomić wszelkie dostępne źródła produkcji, aby sprostać obecnemu zapotrzebowaniu na energię elektryczną – tłumaczą eksperci. 

W czwartek nastąpi gwałtowny skok cen prądu, co w Norwegii dotkliwie odczują mieszkańcy południa kraju. Już w środę w szczycie cena za kilowatogodzinę wyniesie ponad 6 koron. W czwartek pomiędzy 17.00 a 18.00 cena ta wzrośnie dwukrotnie. Za kilowatogodzinę zapłacimy w tym czasie nawet 13 koron. 

Uzależnieni od wiatru w Niemczech?

Powiązanie zielonej norweskiej energii z europejskim rynkiem energetycznym wpływa na ceny prądu w kraju fiordów. Brak wiatru w Niemczech, gdzie dużo energii pozyskuje się w elektrowniach wiatrowych, winduje ceny w Norwegii. Dlaczego? Niemcy produkują wówczas prąd z droższych źródeł, jak gaz czy węgiel, co podnosi ceny energii elektrycznej w Norwegii, ponieważ kraje połączone są kablami elektroenergetycznymi.

Zima i niskie temperatury zwiększają zapotrzebowanie na energię. W okresach, gdy podaż energii jest niska, a zapotrzebowanie wysokie, ceny rosną.

Analityk rynku energii Tor Reier Lilleholt, podkreśla efekt „przeniesienia cen” z Niemiec. W Norwegii mamy przecież normalne warunki wiatrowe, po ekstremalnym Jakobie, o którym pisaliśmy tutaj, zbiorniki są pełne zapasów wody. Dziwić zatem może szokująco wysoki poziom cen. 

Gert Ove Mollestad, redaktor w Montel, przekonuje w NRK, że obecna sytuacja to powrót do kryzysu energetycznego z 2022 roku. Paradoksem jest to, że pomimo wypełnionych zbiorników wodnych, ceny są tak wysokie. 

Najwyższa cena spot, bez wsparcia rządowego, między godziną 17:00 a 18:00 w środę wyniesie 629,41 øre. W czwartek, w tej samej godzinie, cena spot osiągnie 1314,98 øre (za NRK). Rządowa dopłata do prądu obniży tę kwotę o około 2 korony za kWh.

Wysoka cena prądu stwarza większe wyzwania dla firm. O ile osoba prywatna może przełożyć pranie na kolejny dzień, o tyle firmy są często zmuszone do stałego korzystania z energii, dodatkowo nie korzystają z rządowego wsparcia. 

Część z nich zawarła jednak umowy o stałych cenach prądu. 

Kto wypłaca dotację na prąd?

Każde miasto/gmina ma swojego dostarczyciela energii – spółkę państwową, która jest właścicielem zarówno kabli zasilających, jak i liczników prądu. Firmy te mają narzucone rządowe stawki za wynajem sieci, a także wypłacają dotację na energię elektryczną.

Większość z nas płaci około 40 øre/kWh za przesył energii i stałą miesięczną stawkę 200-300 NOK/miesiąc.

W Norwegii rządowe dotacje do energii elektrycznej wypłacane są według średniej ceny energii elektrycznej w danym miesiącu. Do tej pory w grudniu stawki dotacji będą wyglądać następująco: 

– Wschód: 311 øre/kWh z MVA

– Południe: 311 øre/kWh z MVA

– Zachód: 311 øre/kWh z MVA

– Środek: 217,35 øre/kWh z MVA

– Północ: 117 øre/kWh (nie ma MVA dla klientów w północnej Norwegii).

Jak obliczyć wysokość dotacji? 

‍Oznacza to, że jeśli mieszkasz na obszarze wschodnim i w grudniu zużyłeś do tej pory 500 kWh, możesz wykonać następujące obliczenia: 500 kWh x 3,11 NOK/kWh = 1555 NOK naliczone za dotacje na energię elektryczną do tej pory w grudniu.

‍Przykład:

Jeśli zatem w tym miesiącu zużyłeś do tej pory 500 kWh i mieszkasz w obszarze wschodnim, faktura od właściciela sieci będzie wyglądać następująco za okres od 1 grudnia do 11 grudnia:

500 kWh (twoje zużycie)  x 40 øre/kWh  (cena za przesył) = 200 NOK

Miesięczna stała opłata na fakturze za przesył = 200 NOK

Dotacja na energię elektryczną = 1555 NOK

Właściciel sieci odlicza następnie kwotę, która wyszła za przesył od naliczonej dotacji:

1555 NOK (dotacja na energię elektryczną) – 200 NOK (kwota za przesył) = 1355 NOK do wypłaty na twoje konto bankowe od firmy przesyłowej. 

Średnie ceny prądu w czwartek:

• Południowo-wschodnia Norwegia: 2,81 NOK
• Południowo-zachodnia Norwegia: 4,08 NOK
• Zachodnia Norwegia: 1,22 NOK
• Środkowa Norwegia: 0,89 NOK
• Północna Norwegia: 0,12 NOK