Cała historia wielkiej emigracji z Norwegii do USA zaczyna się w roku 1821, kiedy jeden z Norwegów ruszył do Ameryki. Gdy tylko powrócił do ojczyzny w 1824 roku, opowiedział innym o tym, czego zdołał doświadczyć za oceanem.
Według historyka i pisarza Knuta Djupedala, który wydał książkę “Nordmenn bygger i Amerika”, w 1910 roku jedna czwarta wszystkich Norwegów zamieszkiwała USA.
Prekursor emigracji
Cleng Peerson wyruszył ze Stavanger do USA w imieniu kwakrów, aby zbadać panujące tam warunki. Informacje zebrane przez niego były bardzo ważne.
Pierwsi jego naśladowcy, Sluppefolket, do USA przybyli w 1825 roku, a wśród nich znajdowało się wielu przedstawicieli różnych religii.
Schronienie u lidera kwakrów
Nad sluppefolket czuwał norweski przywódca kwakrów Lars Larsen Geilane. Podróżowali łodzią “Restauration”. Była to slupp czyli mniejsza łódź, służąca do transportu osób. Od tego wywodzi się nazwa grupy.
Niektórzy z nich nie dali rady odnaleźć się w nowej rzeczywistości i wrócili do ojczyzny. Natomiast pozostali, którzy dotarli do Rochester w Nowym Jorku, zdołali się zaaklimatyzować i ruszyli w głąb USA, aby znaleźć swoje miejsce.
Lars Geilane przebywał w Rochester razem z rodziną. Wielu nowych emigrantów znalazło u niego schronienie od końca lat 20. XIX wieku, aż do jego śmierci w 1845 roku. Zapewniał im dach nad głową przez kilka nocy i kierował, gdzie dalej powinni się udać i co mogliby robić w nowym dla nich miejscu.
Lepsze życie potomków
– Mimo że emigrantami były głównie młode osoby, to jednak pierwsze ojczyznę opuszczały rodziny – tłumaczy profesor historii Nils Olav Østrem z Uniwersytetu w Stavanger w rozmowie z Forskning.no.
Emigrantami byli też często rolnicy, marynarze, osoby prześladowane na tle religijnym, rodziny czy też młodzi ludzie spragnieni przygód. Każdy z nich mógł mieć zupełnie inną motywację, na przykład chęć zapewnienia bliskim stabilnej sytuacji finansowej.
Młodzi i rządni przygód
– Typowym emigrantem jest młody mężczyzna lub młoda kobieta, którzy chcą zwiedzić świat. Chcą przeżyć przygody, a zarazem zarobić zawrotną sumę pieniędzy. Potem planują wrócić do Norwegii i ustatkować się – mówi Djupedal.
Często jednak bywało inaczej i zanim się zorientowali, znaleźli miłość, wzięli ślub i osiedlili się.
Wielu powraca do Norwegii i orientuje się, że przysłowiowa zielona trawa, za którą tak bardzo tęsknili, nie jest wcale tak pięknie zielona. Dlatego decydują się wyjechać ponownie.
Sytuacja finansowa
– Emigranci pochodzili ze wszystkich klas społecznych – mówi Djupedal. Twierdzi, że większość z nich pochodziła z niższej klasy średniej.
Badania Djupedala wskazują na to, że większość emigrantów wyjeżdżała z powodów finansowych. Wpłynąć na to mógł na przykład spadek połowów śledzia czy cen produktów rolnych.
Ludzie obawiali się ponurej przyszłości w Norwegii i byli kuszeni wizją ówczesnego “american dream”.
Wielu Norwegów postawiło wszystko na jedną kartę, sprzedali cały swój dobytek w ojczyźnie i ruszyli za ocean.
Większość z nich finalnie trafiła do małych miast i miasteczek, gdzie znaleźli pracę m.in. w sektorze przemysłowym.
Szybciej parowcem
Podróż przez Atlantyk była prawdopodobnie uciążliwa. Sluppefolket spędzili na przeprawie kilka miesięcy. Wyruszyli w lipcu i dotarli na miejsce 9 października. Dni były burzliwe, a żegluga trudna.
Kiedy pojawiły się parowce, emigracja znacznie wzrosła. Dzięki nim przeprawa trwała nieco ponad tydzień i rzadko występowały zgony. Ich wadą było jednak mało miejsca.
*Sluppefolket – 52-osobowa grupa emigrantów z Rogaland, która w 1825 r. wypłynęła ze Stavanger do Ameryki. Do Nowego Jorku dostarły jednak 53 osoby, ponieważ po drodze urodziło się jedno dziecko. Ich podróż trwała od 4 lipca do 9 października.
*Kwakrzy – wyznanie protestanckie założone w 1652 r. w Anglii przez George’a Foxa. Kwakrami określa się ówczesną wspólnotę religijną. Wielu jej członków uciekło z Norwegii, aby uniknąć prześladowań.
Na podstawie: forskning.no