Czy miałeś kiedyś w ręku banknot 1000 koron? Okazuje się, że zwykli mieszkańcy rzadko go używają. Najwyższy nominał w kraju przyciąga natomiast uwagę przestępców. Dlatego coraz głośniej mówi się o jego wycofaniu z obiegu.
W Norwegii jest obecnie w obiegu 7,5 miliona banknotów o nominale 1000 koron. Banknot ten rzadko trafia do rąk zwykłych mieszkańców – wielu nigdy go nie widziało ani nie trzymało w ręku. NHO (Konfederacja Norweskiego Biznesu) i Økokrim (jednostka ds. przestępczości gospodarczej i środowiskowej) wskazują, że jest chętnie wykorzystywany przez przestępców i sugerują jego wycofanie.
Wycofany z obiegu
W czerwcu tego roku banknoty tysiąckoronowe zniknęły z obiegu w Danii. Główną przyczynę stanowił brak zapotrzebowania na ten banknot.
– Z 21 milionów banknotów będących w obiegu otrzymaliśmy z powrotem 20 milionów. Wydrukowaliśmy nieco więcej banknotów pięćsetkoronowych, ale łączna wartość banknotów w obiegu jest teraz o 18 miliardów koron niższa niż wtedy, gdy mieliśmy banknot tysiąckoronowy – mówi Niels Kaas, główny kasjer i szef działu zaopatrzenia w gotówkę w Duńskim Banku Narodowym, dla NRK.
Gotówka w świecie przestępczym
Banknoty o nominale 1000 koron są szczególnie atrakcyjne dla osób działających w nielegalnym obrocie pieniędzmi. Według Økokrim duża część gotówki w Norwegii jest używana w świecie przestępczym. Ten rodzaj płatności charakteryzuje się anonimowością i brakiem możliwości śledzenia, a wysokie nominały są łatwiejsze w transporcie.
W latach 2018-2022 zarejestrowano wpływ ponad 40 miliardów koron do Norwegii, podczas gdy wypływ z kraju wyniósł niespełna 4,3 miliarda koron. Łatwiej jest prać pieniądze w krajach, w których gotówka wzbudza mniejsze zainteresowanie niż w Norwegii. W niektórych krajach nie ma też obowiązku podawania informacji o pochodzeniu pieniędzy.
Prawie nikt nie używa gotówki
Tylko 2% płatności w sklepach odbywa się obecnie przy użyciu gotówki. Według Norweskiego Banku Narodowego (Norges Bank) zdecydowana większość osób płaci kartą lub telefonem. Mimo to gotówka pozostaje w obiegu tak, by każdy miał równy dostęp do usług finansowych.
Istotne są również kwestie bezpieczeństwa – każdy powinien mieć trochę gotówki na wypadek kryzysu, braku prądu lub Internetu, choć wskazuje się, że nie jest to rozwiązanie każdej sytuacji. Na przykład w przypadku braku prądu drzwi do sklepu się nie otworzą, a kasa nie będzie działać.