Projekt „Siła społeczności w różnorodności” inspiruje pokolenia i realnie zmienia lokalną rzeczywistość.
Ośrodek Wspierania Organizacji Pozarządowych w Białymstoku (OWOP) zakończył dziewięciomiesięczne działania, które udowodniły, że różnorodność i integracja międzypokoleniowa to fundament zdrowego społeczeństwa.
Inicjatywa, której celem jest budowanie więzi międzypokoleniowych, pokazała, jak współpraca młodszych i starszych może zaspokajać potrzeby obu grup i przynosić korzyści lokalnej społeczności.
Integracja jako fundament wspólnoty
Jako społeczeństwa potrzebujemy integracji i powrotu do poczucia wspólnoty. To wyzwanie nie tylko krajów wielokulturowych, jak na przykład Norwegia. Zaskakująco dużo podobieństw znajdziemy w potrzebach i celach integracji międzypokoleniowej, czego dotyczył podlaski projekt, i potrzebach integracji ludzi wielu kultur zamieszkujących jeden kraj, z którymi na co dzień spotykamy się w Norwegii.
Każdy ma coś do zaoferowania, tylko musimy być wobec siebie otwarci – mówi jeden z uczestników projektu.
Projekt realizowało dwanaście par łączących osoby starsze i młodzież. Najmłodsza uczestniczka miała 14 lat, a najstarsza – 80.
Podzieleni na pięć grup uczestnicy najpierw szkolili się w Akademii Animatorów Integracji Międzypokoleniowej, aby później nabyte umiejętności wykorzystać w projektowaniu i przeprowadzaniu w lokalnych społecznościach wydarzeń. Celem było tworzenie wspólnoty międzypokoleniowej. Odbyły się tańce na świeżym powietrzu, spacery historyczne, Andrzejki, Mikołajki oraz debata oksfordzka.
Nauka przez współpracę
Grupy projektowe w ramach wizyty studyjnej przyjechały do Norwegii, by odwiedzając stowarzyszenie Razem=Sammen i inne partnerskie organizacje z Kristiansand poznać miejscowe praktyki współpracy międzypokoleniowej.
– W wizytach studyjnych zawsze chodzi o inspirację, a także integrację wśród uczestników. Na pierwszy rzut oka można by się zastanawiać, co może połączyć tak odległe w metrykach grupy. Widzę jednak, że samo udostępnienie platformy do spotkań, możliwości wspólnego działania tworzą niezapomniane doświadczenia i zmieniają perspektywę – mówi Sylwia Balawender z partnerskiego stowarzyszenia Razem=Sammen, które gościło uczestników projektu w Kristiansand we wrześniu 2024.
Udział w projekcie umożliwił także młodym spojrzenie na świat oczami seniorów.
– Najważniejsze było poznanie osób starszych, tego jak postrzegają świat. Dużo się z tego nauczyłam – podkreśla 18-letnia Katarzyna Małkowska uczestnicząca w projekcie.
– Okazuje się, że budowanie mostów wcale nie jest takie trudne – mówiła siedemdziesięcioletnia Wiesława Szwed współpracująca w projekcie z Katarzyną.
Podobne doświadczenia opisuje Daniil Marchenko (18 l.), który do Polski z Ukrainy przeprowadził się trzy lata temu. Razem z kolegą Hardziejem Kabanchukiem, młodym Białorusinem, zorganizowali wieczór andrzejkowy, podczas którego seniorzy i juniorzy wspólnie bawili się przy tradycyjnych wróżbach i tańcach.
– Obawiałem się, że frekwencja będzie niska – wspomina Daniil.
Stało się jednak zupełnie inaczej. Salę w dniu Andrzejek wypełnili nastolatkowie, a seniorzy entuzjastycznie zaangażowali się w prowadzenie zabaw, dzieląc się z młodym pokoleniem tradycjami, które stanowią o tożsamości kolejnych pokoleń.
Czy różnorodność łączy, czy dzieli?
Grupa inicjatywna Podlaski Senior zorganizowała w ramach projektu debatę oksfordzką, angażując młodych i seniorów do klasycznej dysputy na temat różnorodności. Debatowano nad tym, czy „Wolność od uprzedzeń wzmacnia komunikację międzypokoleniową”.
– Różnice są, jest i dialog – komentowali uczestnicy dyskusji, zadowoleni z przebiegu debaty i jej efektów.
Erudycja, kultura i wzajemny szacunek pokazały jak, mimo różnicy poglądów, można dyskutować o ważnych społecznie kwestiach. O samej debacie można przeczytać w artykule Seniora Podlaskiego.
Lokalna tradycja, globalna inspiracja
Podczas organizowanych Mikołajek seniorki z Michałowa w kolorowych przebraniach elfów, aniołów czy samych Mikołajów, tańczyły na świeżym powietrzu, wciągając w zabawę lokalną społeczność. Ich entuzjazm przyciągnął uwagę młodych uczestników.
– Kiedy jestem przy młodych, to czuję się młoda – mówiła jedna z seniorek.
Młodzież doceniała wkład starszych pokoleń.
– To tradycja nas kształtuje, to jest nasze wychowanie. Seniorzy oddali nam całe serce – skomentowała Oksana Jurczuk.
Współpraca w praktyce
Dwudniowe Forum Współpracy Międzypokoleniowej podsumowało projekt. Lekka forma konferencji, która dotykała ważkich społecznych wyzwań, zapewniła uczestnikom zarówno wgląd w osiągnięcia, możliwość doskonalenia umiejętności współpracy i dawkę lokalnej kultury. Występ białoruskiej grupy folklorystycznej nadał całości wyjątkowy charakter, a wspólne tańce były symbolicznym zwieńczeniem integracyjnej misji projektu.
– Mieliśmy okazję połączyć te pokolenia. Od pierwszego spotkania widzieliśmy, że grupy ze sobą zarezonowały, co potwierdza radość i zadowolenie uczestników teraz, w czasie podsumowania. Jednak, aby takie porozumienie było możliwe, potrzebne jest spełnienie kilku warunków: przede wszystkim musi to być proces, obie grupy muszą widzieć, że razem dążą do określonego celu i że działają na zasadach równości – podsumowuje prowadząca konferencję Anna Sędziak z OWOP-u.
Projekt „Siła Społeczności w różnorodności” realizowany przez OWOP w partnerstwie z polsko-norweskim stowarzyszeniem Razem=Sammen powstał w ramach środków Funduszu Współpracy Dwustronnej finansowanego przez Islandię, Liechtenstein i Norwegię z Mechanizmu Finansowego EOG i Norweskiego Mechanizmu Finansowego 2014 – 2021.
